Roj TV'ye büyük destek

image Almanya İçişleri Bakanlığı'nın Roj TV'yi ülke genelinde yasaklanmasını aralarında Nobel Ödüllü yazar ve aydınların bulunduğu yüzlerce kişi protesto etti. Uluslararası Dayanışma Komitesi yayınladığı bir bildiriyle, Roj TV yasağını kabul etmediklerini ve kararı protesto ettiklerini açıkladı. Meksika'da, Dünya Yazarlar Birliği PEN eski Başkanı Lucina Kathman öncülüğü başlatılan imza kampanyasına, aralarında Noam Chomsky, Desmond Tutu, Imre Kertesz ile BM Raportörü Jean Ziegler'in olduğu Nobel ödüllü yazarlar, akademisyenler, politikacılar, demokratik kitle örgütleri temsilcileri ile dünyaca ünlü birçok şahsiyetler imza vererek, yasak kararını protesto etti. Açıklamada, Türk devletinin istemleri doğrultusunda Kürt kurumlarının hedef haline getirildiği belirtilerek, Roj TV'nin yasaklanmasının uluslararası hukuk normlarına aykırı olduğu belirtildi. Roj TV'ye uygulanan yasağın, Mezopotamya halklarının seslerini hedef aldığı kaydedilen açıklamada, 'Türk devleti uzun bir süredir Roj TV'yi engellemek için girişimler de bulunmuş, bunun için ülke içi ve ülke dışında destek arayışına girmiştir. Kürdistan'da birçok evin çanağını kırarak veya toplatarak, halkın Roj TV'yi izlemesini engellemiş fakat bu konuda halkın ısrarı karşısında başarılı olamamıştır' denildi. Roj TV'nin Kürt halkının sosyal sorunlarını derinden irdelediği, dil, kültür ve geleneklerine de hizmet ettiği belirtilen açıklamada, Almanya'da uygulanan yasağın bir halkın haber alma özgürlüğünü hedeflediği kaydedildi. Açıklamada, 'Yayınlarıyla savaşa her zaman karşı bir duruş sergilen Roj TV, barış ve huzur ortamının sağlanması için medya enerjiliğini ortaya koymuştur' denildi.noam-chomsky Açıklamada ayrıca şu görüşlere yer verildi: 'Roj TV'nin artık sadece Diyarbakır'da değil, Kapstadt ve Los Angeles'teki Kürtler tarafından da izlenmesi, herhalde Almanya'nın çıkarlarını tehlikeye sokmaktadır. Karar, sadece Kürtlere karşı değil, Avrupa ve Almanya'daki demokrasiye de zarar vermiştir. Bu temelde yasağın derhal kaldırılmasını talep ediyoruz.' Ünlü isimler imzacılar arasında

Roj TV yasağını protesto eden açıklamaya imza veren bazı şahsiyetler ve kurumlar şöyle: Noam Chomsky, Desmond Tutu (Piskopos), Imre Kertesz (Nobel Ödülü Sahibi), Jean Ziegler (BM Raportörü), David Morgan (İngiliz Gazeteci), Erling Folkvord (Norveç Şehir Konseyi Üyesi), Annabel Bermejo (AF Örgütü), Prof. Dr. Wolf Dieter Narr (Temel Hak ve Demokrasi Komitesi), Prof. Kariane Westrheim (Norveç RAFTO Vakfı) Prof. Jean-Louis Cravan (Sorbon Üniversitesi), Dan Wyman (Kaliforniya Üniversitesi), Eva Quistorp (Yeşiller Partisi Kurucu Üyesi), Gwynne Roberts (Film Yönetmeni), Profesör Martin van Bruinessen (Kürdolog), Ludivine Sagnier (Fransız Aktör), Prof. Michael Cahn (Cambridge Üniversitesi), Jeremy Brinks (Paris UNESCO Temsilcisi) Sabine Meyer (Yeşiller Partisi AP Koordinatörü), Thich Quang Do (Vietnam Birleşik Budistler Kilisesi), Hama Dostan (Yazar), Dr. Helen Coley (Manchester Sosyal Araştırma ve Eğitim Enstitüsü), Jan Beghin (Brüksel Parlamentosu eski Başkanı), Francois Lecointre-Drouet (Marsilya Tiyatro Direktörü), Dr. Kenneth Spellman (Sanat Direktörü), Çek Yazarlar Birliği, İsveş Sol Partisi, Sosyalist Enternasyonal. Bildiriye ayrıca 40 Avrupa Parlamentosu Milletvekili de imza attı.BRÜKSEL / ANF

Kürt Aşiretleri

Doğu Kürdistan’da bir Kürt aşiretinin önde gelenleri bir arada (1905).

Mezopotamya Uygarlığı’nın kurucularından ve en önemli halklarından biri olan Kürtlerin, geçmişte kendi coğrafyalarında büyük ölçüde söz sahibi oldukları ve başta Med İmparatorluğu olmak üzere büyük devletler kurdukları bilinmektedir. Tarihsel gelişim içerisinde birçok evre atlatan Kürt coğrafyası, Kürtlerin sosyal yaşamını da bu tarihsel evrelere göre biçimlendirmiştir. İstilalara davetkâr konumu, […]

image


Doğu Kürdistan’da bir Kürt aşiretinin önde gelenleri bir arada (1905).

Mezopotamya Uygarlığı’nın kurucularından ve en önemli halklarından biri olan Kürtlerin, geçmişte kendi coğrafyalarında büyük ölçüde söz sahibi oldukları ve başta Med İmparatorluğu olmak üzere büyük devletler kurdukları bilinmektedir. Tarihsel gelişim içerisinde birçok evre atlatan Kürt coğrafyası, Kürtlerin sosyal yaşamını da bu tarihsel evrelere göre biçimlendirmiştir. İstilalara davetkâr konumu, bereketli ve elbette Fırat ile Dicle gibi iki önemli nehri içinde barındıran topraklar üzerinde bulunması, bu bölgede birçok devletin kurulması ve yıkılmasına sebep olmuştur. Bugün Kürdistan topraklarında herbirinin kendine ait bir tarihi ve çoğunlukla da sınırları belirlenmiş bir yerleşim alanı olan ciddi sayıda klanın / aşiretin olması bu büyük geçmiş ile ilintilidir. Neredeyse her aşiret ya da aşiretler konfederasyonunun geçmişte yaşamış bir Kürt hükümdarlığı ile aynı ismi taşıyor olması ve bu yapıların bugün bile aynı coğrafyalarda varlıklarını sürdürüyor olmaları bu bağı kuvvetlendirmektedir. Antik Yunan, Roma ve birçok İslam kaynağında ismi geçen bu klanların birçoğunun birkaç bin yıldır aynı ismi -veya aynı ismin çeşitli varyasyonlarını- taşıyor olmaları da Kürtlerin kökenlerinin sağlamlığı açısından önemlidir.

Kaynaklarda Kurtioi, Kurtie, Korticaykh, Korduh, Kordia, Bakurda, Korduene, Kardu, Karday, Karda ve daha birçok benzer sözcükle anılan Kürtlerin isimlerinin, önceleri bir tek klanı karşıladığı fakat daha sonra klan adından çıkarak etnik bir isme dönüştüğü ve bu ismin bütün Kürdistanî klanları temsil ettiği varsayılmaktadır. Bu varsayım, M.S. 300′lü yıllarda böyle bir değişimin yaşandığına, Kürt klanlarının bu döneme kadar kendi adlarıyla yaşadıkları ve zaman zaman büyük hakimiyetler kurduklarına işaret eder. Bu anlamda Sümer ve Akad kaynaklarında geçen Subaru / Sibaru krallığının günümüzde Zibari klanının yaşadığı topraklarda kurulmuş olması; Ksenophon’un Anabasis’te bahsettiği Gordyene halkının topraklarında bugün Gerdi adlı bir aşiretin varlığı; yine Khaldain / Keldani (Xeldain - Haldain) topraklarında bugün Xaldî adlı bir klanın bulunması ve Ahlat (Xelat), Çıldır (Xildir), Çaldıran (Xildiran) gibi adlarla yerleşkelerin bulunması tesadüf değildir. Yine aynı şekilde tarihteki Paraz isminin günümüzde Baraz ve Berazî adlarındaki klanları, Batna ve Botanoi isimlerinin Botan / Bohtî klanını, Ermeni kaynaklarında geçen Mamigon’un Mamekan klanını, Sapikane isminin Sipkan klanını, Yunan kaynaklarında geçen Hadhaban’ın Hızbanî klanını, Bazeyn’in Biznî klanını, Bagrati ve Bagravend adının Bagiran (Bekiran - Bekran) klanını, Belkaniya adının Belikan klanını karşıladığı farkedilmektedir. Şüphesiz Kürt klanlarının tarihteki karşılıkları bu örneklerle sınırlı değildir ve bu durum başka bir yazının konusu olarak ileride sunulacaktır.

Yunan ve Roma kaynaklarında çokça geçen Kürt klanlarına İslam kaynaklarında ilk olarak 943 yılında Mesûdî ve 951 yılında İstahrî değinir. 977′de ise coğrafyacı İbni Havkal, Suret El Ard adlı eserinde Kürt aşiretlerini tanıtır. Mesûdî, Maruc adlı kitabında Dinawer ve Hemedan bölgelerinde Bawende ve Şuhcan; Kengawer bölgesinde Macurdan; Azerbaycan’da Hizbanî ve Sarat; Cibal bölgesinde Şadancan, Lazba (Lurri), Madancan, Mazdanakan, Barisan, Xallî (Celali), Cabarkî, Cavani, Mustakan; Suriye’de Dababila; Musul ve Cudi’de Hristiyan Kürtler olan Yakubî ve Curkan gibi klanlardan bahseder ve bunların yaşamıyla ilgili ayrıntılar verir. Mesûdî daha sonraları yazdığı Tanbih adlı eserindeyse bu listeye Bazîncan, Nûşaviran, Buzîkan ve Kîkan gibi aşiretler ekler. İstahri Zivan, Lavalican, Berazan, Karîyan ve Bazancan gibi Kürt aşiretlerden söz eder. En geniş listeyi ise İbni Havkal sunar. 33 Kürt aşiretinin ismini veren Havkal, Kürt aşiretlerinin sayısının yüzden fazla olduğunu belirtir. Kendileri de Kürt olan İbni Halikan (Xelîkan) ile İbni Fadlan (Fadilan aşireti Şedadilerin bir koluydu) gibi gezgin ve biyograficilerin bahsettiği Kürt aşiretlerinden sonra Ortaçağda Şerefhan, Evliya Çelebi ve Makrîzî gibi tarihçilerin vermiş olduğu Kürt aşiret listeleri birbirine eklendiğinde boy olarak ne kadar zengin bir halkla karşı karşıya olduğumuz farkedilecektir.

Aşiretlerle ilgili genel bir bilgilendirme yapacak olursak yakın geçmişe kadar bir aşiretin oluşabilmesi için nüfus olarak çoğunluğa bakılmaksızın dört ana unsur gerekmeteydi.
1- Aşirette aristokrat bir ailenin ve reisin bulunması
2- Abitler adı verilen hizmetli sınıfın ve ailelerinin bulunması
3- Aşiret bireylerine ya da aşiretin üst sınıfına ait toprakların bulunması
4- Molla ve şeyh ailelerinin mevcudiyetinden oluşan bir ruhban sınıfının bulunması
Bu şartların yanında bir aşiret en az iki Kabile‘nin bir araya gelmesiyle oluşturulabilirdi. Bir Kabile 2 Bav‘dan, bir Bav 2 Malbat‘dan, bir Malbat ise 2 Mal‘dan oluşmaktaydı. Yani böylelikle bir aşiretin oluşabilmesi için ayrı ayrı olmak üzere 2 Kabile veya 4 Bav veya 8 Malbat ya da 16 Mal bir araya gelmeliydi. Aşiretin en küçük grubu olan Mal ise temel olarak bir aile demekti ve bu aile bir baba (bav), oğul (kur), torun (nevî), torunoğlu (nevîçirk - kurnevî), torunun torunu (nevîyê nevîya) ile bütün bunların çocuklarından (ortalama 300-600 kişi arası) oluşmaktaydı. Eğer bu 5 kuşaktan daha büyük bir aile birliği varsa bunlara Ate, eğer geçmişte akraba olan iki Ate, bir birlik kurmuşlarsa buna da Taxim denilmekteydi.  Aşiretler bu tip yapıların bir araya gelmesiyle oluşuyordu. En az iki aşiret de bir araya gelerek Mîr’likten daha küçük ve bir tür konfederasyon olan Ebr‘i meydana getirmekteydi.

Salt olarak basit bir aile birliği olmayan aşiretler, aynı zamanda yerel bir yönetim birimiydi de. Örfi kanunlara göre yönetilmekte olan aşiretler, başlıca Mala Arfê, Mala Şewrê ve Mala Şer’ê adı verilen yönetim organlarınca idare edilmekte ve kendi içlerinde tamamen özerk bir yapıya sahiptiler. Mala Arfê, bir tür arifler meclisiydi ve burada aşiretteki her türlü karmaşa ve olaya çözüm bulunurdu. Kişiler ancak Mala Arfê üyelerinden üç kişi kendisini önerir ve toplumda adaletiyle tanınırlarsa bu meclise üye olabilirlerdi. Meclisteki kişilerin sayısı en az yedi olmak üzere tekli bir sayı olmak zorundaydı. Bu mecliste karar sırasında üyelerin cübbe giymiş olmaları, ortaya konulan tepside bir kılıç ile bir Kuran bulunması şartı vardı. Mala Şewrê, bir danıştay meclisiydi ve üyeleri bir aileden oluşurdu. Üyelik sistemi babadan oğula geçtiği için aşiretlerde akıllılıklarıyla ünlü aileler bu mecliste yer almaktaydı. Babadan oğula geçtiği için de karar mekanizması geçmişte verilmiş kararların etkisiyle verilmekteydi. Aşiretin içinden çıkamadığı konularda danışmanlık yapar ve Mala Arfe’nin almış olduğu kararları bozma yetkisine sahipti. Mala Şer’ê ise genel itibariyle ruhban sınıfının eğemen olduğu ve kararları aşiret inancının kurallarına göre değerlendiren ve bu konuda fetva veren bir kurumdu. Aşiretlere göre değişik yapıları olan bu kurumda yer alan erkek üyeler genel olarak Melle, Şêx, Pîr, Bavê Kal, Baba ve Dede gibi ünvanlar kullanırken mecliste kadın üye varsa Dîya Pîr ya da Diya Şêx adıyla kendilerine hitap edilirdi. Dinsel şeriata uygunluk önemli olduğu için de Mala Arfê veya Mala Şewrê ne karar almış olursa olsun tanrının emrettiği şekilde olay sonuca bağlanırdı. Bütün bu kurumların dışındaysa başka ve sadece aşiret reisine bağlı olan Egîdan sınıfı vardı ki bu sınıf kahramanlıklarıyla ünlü kişilerden ve kuvvetleriyle verilecek her türlü kararı yerine getirebilecek kişilerden oluşmaktaydı.

Yönetim biçiminin daha iyi anlaşılması için iki komşu Ebr olan Milan ile Berazî’lerin 18. yüzyılın sonlarında kayıtlara geçmiş bilgileri paylaşmakta yarar olacaktır.

Milan (Milli) Konfederasyonu, Elîya, Berguhan, Beskî, Bucax, Çekalî, Çemikan, Çîya Reş, Danan, Deşî, Dirêjan, Hecî Beyram, Xoşîyan, Îsê Adet, Îzolî, Canbegî, Kelandilan, Kassîyanî, Kewat, Keliş, Xelkan (Xellacan), Kum Reş, Mendan, Merd, Matmîya, Manli, Meşkan, Nasrîyan, Porxa, Sanan, Şarkan, Şivan, Tirkan, Zeydan, Zirafkan, Heçkan ve Xidrekan aşiretlerinin birleşmesiyle oluşmuştu. Yönetim kadrosu ve görev dağılımı şöyleydi:

Başkan: Zor Temir Paşa
Kadın sorumlusu: Rehime Xatûn
Fetva ve İlim Sorumlusu: Melle Elî
Ruhani Liderler: Şêx Seydayê Cizrawî ailesi
Mahkemeler ve Adalet İşleri: Xidrekan Aşireti
Aşiret Kuvvetleri Sorumlusu: Dewrêşê Evdîyê Şarkî
Bayrak Temsilcisi: Amer Axa
Elçi: Seraptûn Amer Beg
Yazı İşleri: İsa Beg (Zor Temir Paşa’nın yeğeni)
Denetmen: Arif Evdoyê Şarkî ile Mihemed Baqir

Berazî Konfederasyonu, Eladînan, Didan, Dinan, Qeregêçan, Kêtikan, Meafan, Mîr, Oxîyan, Pîjan, Kurdîkan, Şedadan, Şêxan ve Zerwan aşiretlerinin birleşmesiyle oluşmuştu. Yönetim kadrosu ve görev dağılımı şöyleydi:

Başkan: Hemoyê Kerho
Kadın Sorumlusu: Şarê Xatûn
Fetva ve İlim Sorumlusu: Melle Salih
Ruhani Liderler: Şêx Berkel, Şêx Bozan, Şêx Hûsênê Kosan aileleri
Mahkemeler ve Adalet İşleri: Aladdin ailesi
Aşiret Kuvvetleri Sorumlusu: Kerhoyê Kêtikî
Bayrak Temsilcisi: Zaret Köyü şeyhleri
Elçi: Mêlik Simail Qeregêçî
Yazı İşleri: Mardekî ailesi
Denetmen: Arif Heccî Elîyê Ebbasok

KÜRT AŞİRETLERİ

Aşağıda verilan Kürt aşiretleri listesi doğudan batıya doğru sıralanmış ve aşiret konfederasyonlarına bağlı ya da herhangi bir konfederasyona bağlı olmayan ama büyük aşiretlerden oluşturulmuştur. Mehrdad R. Izady’nin yayımlamış olduğu listedeki eksik aşiretler çeşitli kaynaklardan yapılan taramalarla tamamlanmış ve aşiretler ile ilgili bilgiler güncellenmiştir.

1. HORASAN BÖLGESİ

A- Kuzey Horasan
(Aksi belirtilmemişse, buradaki tüm aşiretler Kurmanci konuşan Sunnilerdir, bir kısmı Şiilikle de ilintilidir)

Zafranlî Konfederasyonu
(Zaferanli, Çemişgezek Konfederasyonu olarak da bilinen bu klan, Horasan’ın hem İran hem de Türkmenistan’daki üçte ikilik doğu kesimlerinde yaşamaktadırlar)

Amaran (Amêran ve Omeran adlarıyla da bilinmektedir)
Amîran
Bakran (Biçran, Bekran ve Bekiran adlarıyla da bilinmektedir)
Baçvan (Baçyan ve Baçîyan adlarıyla da bilinmektedir.)
Badelan (Bahadıran olarak da bilinen aşiret, Badıllı, Badel ve Badil adlarıyla da tanınır.)
Berîvan (Brîkan ve Baherwend adlarıyla da bilinen bu aşiret, Lakî aksanıyla konuşur ve Yarasinilik inancını taşırlar.)
Burakay (Doğu Kürdistan’da yerleşik olan Burakay aşiretiyle ile bağlantılıdırlar. Güney Kurmancîsi konuşurlar ve Sünni İslam inancındadırlar.)
Gewlîyan
Hîzolan (Îzolî - Îzolan - Kuzey Kürdistan’da Elazığ ve Urfa’da yerleşik olan Îzol aşiretiyle bağlantılıdırlar. Aşiretin hangi kanadının göç ederek yer değiştirildiği bilinmemekle birlikte, Nadir Şah döneminde Kuzey Kürdistan’dan Horasan’a yerleştirildikleri sanılmaktadır)
Hazoan (Hemzakan adıyla da bilinen aşiret antik Hazaban / Hadhaban / Hizban adlı Kürt klanıyla ile bağlantılıdırlar)
Hevedan (Hemedan ve Mihemedan adıyla da bilinen aşiret, Kuzey Kurmancîsi konuşurlar ve Yezidilik inancına sahiptirler.)
Îzan
Celalî
Kaykan (Keyikan ve Keykanî adıyla da bilinen bu aşiretin geçmişte Kürtlere liderlik yapmış bir Key ailesinden geldiği sanılmaktadır)
Kowa (Kovan, Kavîyan, Kowend)
Kukban (Kukbanikan, Kuhanîkan ve Kuxpanîkan adıyla da bilinen bu aşiret, Urfa’da yerleşik olan Kuxpinîk aşiretiyle bağlantılıdır. Kuxpînik aşireti, Kuzey Kürdistan’da Urfa ve civarında yerleşiktirler)
Milan (Millî adıyla da bilinen aşiret, Kuzey Kürdistan’daki Millî / Milan aşiretiyle bağlantılıdır.)
Muzdakan (Mezdekan)
Paluvulan
Pehlawan (Pêllewan)
Qarman (Qehramanan - Qeremanan)
Qereçurlu (Qereçul)
Qeçkan
Reşwan (Reşwend)
Rutakan (Ruttikan)
Şaran
Şêyxan
(Şexan, Şêxanî ve Şeyh Xanî adıyla da bilinirler ve Kuzey Kürdistan’daki Şêxan -Şeyhanlılar- aşiretiyle bağlantılıdırlar. Sünnidirler ve Arap soylu olduklarına inanırlar ve kendilerinin İmam Bakır vasıtasıyla Hazreti Muhammed’in torunu olduklarını söylerler)
Şaman (Biçaran)
Sîlsêporan
Sîwakan (Sîwêreg ve Sêwîkan adıyla da bilinen aşiretin Siverek’ten gitmiş olma ihtimali çok yüksektir ve çevredeki aşiretlerin aksine Dimili konuşmaları buna işaret etmektedir. Ortadoks bir Alevîlik benimsemiş olan bu aşiretin adının önceleri bir konfederasyon olduğu sanılmaktadır)
Sufîyan (Sofîyan)
Topkan
Wêran
Zeydan

Şadan (Şedad) Konfederasyonu
(Horasan bölgesinin güney çeyreğini kapsamaktadır)

Alan (Elan adıyla da bilinirler)
Bugan (Began adıyla da bilinirler)
Dîrqan (Zirqan veya Zirikan adıyla da anılırlar. Lübnan’da yaşayan Ziriqî Kürt aşiretiyle bağlantılı olabilirler)
Gerîvan
Gurdan
(Kurdan olarak da bilinirler)
Înran
Caban
(Japan - Jaban, Şe’ban)
Cuyan
Kahan
Kupran
Mîtran
Qerebaşan
Qilîçan

Konfedere olmayan Aşiretler

Lak (Abiward ile Çahçaha arasında yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanidirler)
Qereçûrlû (Horasan bölgesinin daha küçük olan Kuzeybatı kesimleri ile batıdaki bazı küçük kesimlerde yaşamaktadır)
Zend (Abiward ile Cahçaha arasında yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanidirler. Bu aşiret İran’da Kerîmxan Zend adlı Kürt hükümdarın liderliğinde 50 yıldan fazla bir süre hüküm sürmüş bir hanedanlıktı. Bu aşiret, daha önceleri güçlü dönemler geçirmiş olan aşiretlerin aşiret konfederasyonlarına üye olmamalarına önemli bir örnektir.)

B- Koxîstan-Bircand Bölgesi

Bohluli (Behlûlîyan ve Balûlî adıyla da bilinirler. Kayn ile Taybet anısında yaşar, Lakî konuşurlar. Yarisanîlik inancı taşırlar. Yarisanîliğin (Ehli Hak) kurucusunun 8 ve 9. yüzyılda yaşayan Kürt bilgesi Bahlûlî Dana / Zana olduğu bilinmektedir. Aşiretin günümüzde aynı mezhep inancını taşıması ve isminin Bahlûlî olması tesadüf değildir)
Menawend (Bircand’ın kuzeydoğusunda yaşarlar ve Lakî konuşurlar. Yarisanidirler)
Ruşnawend (Raşawend-Tabas Masîna bölgesinde yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanîdirler)
Topkanan (Bircand’ın güneyindeki Keşmar ve Bakran Kuh bölgesinde yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)

2. ELBRUZ DAĞLARI

A- Mazandaran Bölgesi
(Aksi belirtilmemişse, buradaki tüm aşiretler Kurmanci konuşurlar. Genel olarak Sünni olmakla birlikte Şiilik / Alevilik ile ilintili olanları da bulunmaktadır., bir kısmı Şiilikle de ilintilidirler.)

Hecawend Konfederasyonu
(Nur, Kecur, Kalardeşt ve Pul bölgelerinde yaşarlar, Lakî konuşurlar, Yarisanidirler)

Dilfan
Kekawend
(Kâkawend)
Lak
Siltankulîxanî

Konfedere olmayan Aşiretler
(Aksi belirtilmemişse, Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler.)

Elîkan (Demawend ve Lur bölgelerinde yaşarlar. Dimilî konuşurlar ve Alevidirler. Aşiretin, Dersim yöresinden Erzurum’a doğru uzanan bölgede yaşayan Elîkî aşiretiyle bağlantılı olduğu sanılmaktadır.)
Belikan (Pêlîkan adıyla da bilinen aşiret Geçsar ve Kenduwan arasında kalan dağlık bölgede yaşarlar. Dimili konuşurlar ve Alevidirier)
Grili (Greyli adıyla bilinen aşiret Neka nehri kıyısında yerleşiktirler. Güney Kurmancisi konuşurlar ve sünnidirler)
Gulbadî (Behşehr ile Bender Gaz arasındada yaşayan aşiret Kurmanci konuşur ve sünnidir. Gulbadî aşiretinin Hindistan’ın batısında yaşayan Gulbexdî adlı Kürt aşiretiyle ilintili olduğu sanılmaktadır. )
Laricanî (Larican civarındaki dağlık bölgelerde yaşarlar ve yaşadıkları bölge ile aynı ismî taşıdıklarından yerli bir aşiret oldukları ve düşünülmektedir. 900′lü yıllara ait İslam kaynaklarında bölgenin ismi aynı şekilde geçmekte ve burada Kürtlerin olduğundan bahsedilmektedir.)
Meshaî (Bender Gaz yakınlannda)
Nawaî (Newaî adıyla da bilinirler. Amul yakınlarında yaşarlar)
Neka (Neka nehri kıyısında yaşarlar ve nehir ile aynı ismi taşıdıklarından yerli bir aşiret oldukları ve uzun bir müddettir yer değiştirmedikleri düşünülmektedir.)
Nurî (Nur şehri civannda)
Ûmranan (Galugah bölgesinde)
Xaltî (Xaldê, Xaltî ve Xaltan adıyla da bilinirler. Antik Xaldî hükümdarlığı ile ilişkilendirilen bu aşiret, Kürdistan’ın birçok bölgesine dağılmış ve bu bölgelerde küçük aileler olarak yaşamaktadırlar. Fakat Neka Nehri kıyısında yaşayan Xalti aşireti burada merkezî bir aşiret olarak yaşamakta ve güçlü bağlarını henüz korumaktadırlar.)

B- Gîlan Bölgesi

Amarlı Konfederasyonu
(Deyleman ve Siyahkal ile Şahrud vadisi arasında yaşarlar. Büyük Baban Konfederasyonu’nun bir kolu olduklarına inanırlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)

Baha Davalan
Beyşan
Devalan
(Devalkan)
Şamlı (Şemkan)
Şekulan (Şahkanan)
Sîtacan (İstacan)

Konfedere olmayan Aşiretler

Bacalan (Goranî konuşurlar ve Yarisanidirler)
Boxtuyî (Bohtanî adıyla da bilinirler. Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Çigînî (Şahrud ırmağının kuzeyinde yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Çemişgezek (Dimilî konuşurlar ve Alevidirler. Dersim kökenli oldukları düşünülmektedir)
Celilwend (Celalwend adıyla da bilinirler. Laki konuşurlar, Yarisanidirler)
Kelhur (Goranî konuşurlar, Yarisanidirler)
Kakawend (Laki konuşurlar, Yarisanidirler)
Kirmanî (Güney Kurmancisi konuşurlar, Yarisanidirler)
Mafî (Kirmanşah Mafî’leri ile bağlantılıdırlar. Yarisani ve Şiidirler)
Kiyaswend (Komasî ve Silahur adlı büyük iki koldan oluşan aşiret, Laki konuşur ve Yarisanidirler)
Reşwend (Reşawend adıyla da bilinirler. Kuzey Kurmancisikonuşurlar, Sunnidirler)
Welîyarî (Güney Kurmancisi konuşurlar, Yarisanidirler)
Yeminî (Güney Kurmancisi konuşurlar, Sünnidirler)

C- Zencan - Xalxal Bölgesi

Delîkan (Xalxal bölgesinde yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler. Bu aşiretin bir kısmı 1800′lü yılların başında kendi içlerindeki bir husumetten dolayı aşiretten ayrılmış ve Kuzeybatı Kürdistan’a göç etmiştir. Gittikleri yörelerde Halhallı, Halehalan, Xalxal, Xellexelan ve Dellê adıyla bilinen ve küçük aileler halinde yaşayan bu aşiret parçası at yetiştiriciliğiyle tanınmakta ve küçük bir kısmı Türkleşmiştir.)
Canpulat (Cumbalat, Canpolad ve Jumplat adıyla da bilinen bu aşiret 1600′lü yılların başında Celalî İsyanları’nın bastırılmasıyla dağıtılan Canbolad aşiretinin doğuya sürülen parçasıdır. Xalxal’ın doğusunda yaşarlar ve diğer Canbolad aşiretleri gibi Kuzey Kurmancisi konuşurlar. Fakat Kuzey Kürdistan’da ve Lübnan’da yer alan Canbolad aşiretlerinin büyük bir kısmı Dürzî iken buradakiler Sünnidirler)
Kilîsxanî (Xalxal’da yaşayan bu aşiretin 1600′lü yılların başında Celali İsyanları’nın bastırılmasından sonra bölgeye sürgün gönderildiği sanılmaktadır. Daha önceleri Kilis’te yaşayan Kilisxanî aşiret, halen Kuzey Kurmancisi konuşurlar, sünnidirler)
Şatranî (Şedranî adıyla da bilinen aşiret Erdebil’in güneyinde yaşar, Kuzey Kurmancisi ve Azerice konuşurlar. Şiiliği benimsemişlerdir. Azerilerle yakın bağlar kuranlarının bir kısmının Caferilikle ilgili oldukları da gözlemlenmiştir.)

3. ORTA İRAN PLATOSU

A- Keşan - Qum Bölgesi

Bexdadî (Ancilawendîyan adıyla da bilinirler. Saveh’in batısında yaşarlar. Lakî konuşurlar ve Yarisanidirler. Bir dönem Bağdat’ta yöneticilik yapmış bir ailenin soyundan geldiklerini söylerler.)
Kelhur (Saveh’in güneyindeki Qereçay’da yaşarlar. Goranî ve Güney Kurmancisi konuşurlar. Yarisanidirler)
Lak (Karkas Dağlarındaki Kohak ve Kurdekan bölgelerinde yaşarlar.)
Pazûki (Paziki, Baziki, Beskî adıyla da bilinirler ve Kürdistan’ın birçok bölgesinde akraba aşiretlere sahiptirler. Tahran’ın doğusundaki Weramin dolaylarında yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar, Şii ve Sunnidirler)
Ossanan (Germsar ve Weramîn bölgelerinde yaşalar, Lakî konuşurlar. Yarisani ve Şiidirler)
Zend (Kum’un güneybatısında yaşalar. Lakî konuşurlar ve Yarisanidirler. Diğer Zend aşiretleriyle akrabadılar.)

B-Fars

Kakai (Şiraz’ın hemen Kuzey Batısında yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanidirler)
Kurdşilî (Marasurhî dağlık bölgesinde, Şerî Naw ve Cehrom’da yaşarlar. Laki konuşurlar ve Yarisanidirler)

C- Belucîstan

Guran (Bampor dolaylarında yaşar, Gorani ve Laki konuşur. Yarisani ve Şiidirler. Büyük Goran Konfederasyonu’nun üyesidirler ve geçmişte bu bölgede hüküm sürmüşlerdir.)
Zengena (Bampor’da yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Kelhur (Taftan volkanik dağlık bölgelerinde yaşayan aşiret Goranî konuşur ve Yarisanîliği benimsemişlerdir. Kürdî bir kavim oldukları bilinen Beluciler ile akrabalık kuran bu aşiret günümüzde Belucileşmektedir.)
Yelxanî (Bampor’da yaşarlar, Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)

4. DOĞU KÜRDİSTAN
(Aksi belirtilmemişse, bu bölgede yaşayan aşiretlerin tümü de Güney Kurmancisi konuşan Sunnilerdir)

Bilbas Konfederasyonu
(Urmiye Gölü’nün Güneybatısı)

Mamaş
Mangur
Ocaq
(Uşşaq, Uşax ve Uşaxî adıyla da bilinirler. Dersim kökenli olma ihtimalleri vardır. )
Pîran
Ramak
Sîn
(Sînemilli aşiretiyle bağlantılıdırlar)

Gulbaxî Konfederasyonu
(Bicar’ın Batı ve Kuzeybatı kesimleri)

Çûkareşî (Çukareştî)
Gameli
Cûcareş
Kalkeni
(Qalqalî)
Kakawend (Kakaswendi)
Kamilî
Murad Goranî
(Miraz Goranî)
Pitawasarî
Qomrî
Sindulî
(Sîn ve Sînemilli aşiretiyle bağlantıldırlar)

Caf Konfederasyonu
(Cewanrud ile Sanandaj arasındaki bölgede yaşarlar. Orta Kürdistan’da yaşayan büyük Caf aşiretinin bir koludurlar)

Basugî
Gelalî
Harunî
Înakî
Îsmail Ezîzî
(Simail Ezzo)
Keleşî (Keleşîn)
Kemalî
Mandumî
Mikailî
Qobadi
(Kowa, Kovan ve Kuvadî adıyla da bilinirler)
Ruhzadî
Şatirî
Tarhanî
Weladbegî

Mandumî Konfederasyonu
(Bicar’ın Güneydoğu kesimleri)

Elîmiradî
Tarîmuradî
Lewlerzî

Mukri Konfederasyonu
(Urmiye Gölü’nün güneyi ile Mehabad ve Diwandara arasında yaşarlar. Bu konfederasyon günümüzde büyük ölçüde etkisini yitirmiş ve çözülmüştür.)

Begzade
Dehbokrî
Caf
(Mehabad bölgesinde yaşarlar ve Caf aşiretinin bir parçasıdırlar)
Qasiman

Konfedere Olmayan Aşiretler
(Bunların çoğu, Büyük Erdalan Konfederasyonu parçalanmadan önce aynı çatı altındaydı. Aksi belirtilmemişse, tümü de Güney Kurmaneisi konuşurlar ve Sünnidirler)

Ahmedî (Ehmedî olarak da bilinirler ve Bana yakınlarında yaşarlar)
Alan (Elan olarak da bilinirler ve Serdeşt yakınlarında yaşarlar)
Erdelan (Sanandaj’ın Kuzeybatı kesimlerinde yaşarlar. Eski Erdelan beyliğiyle ilintili olarak bu adı çok sonra kullanmaya başlamışlardır. Erdelan Beyliği’nin yıkılmasından sonra asıl Erdelî aşireti dağıtılmıştı.)
Babacanî (Gorani konuşurlar ve Yarisanidirler)
Behrambegî (Bana, Dizli ve Çemçemal yakınlarında yaşarlar)
Belawend (Laki konuşurlar ve Yarisanidirier)
Başuqî
Baskula
(Serdeşt’in batı kesimleri)
Biryahî (Biryarî olarak da tanınırlar ve Serdeşt yakınlarında yaşarlar)
Bistarawend
Burakay
Dorraci
Feyzullahbegi
(Bukan, Takab ve Saqız yakınlarında yaşarlar)
Geşkî (Keşki - Kamyaran yakınlarında yaşarlar)
Gargei (Gergaî ve Gergerî olarak da bilinirler. Semsur -Adıyaman- dolaylarındaki Gergerler ile akraba oldukları sanılmaktadır)
Gawurka (Gewrik adıyla da bilinirler. Serdeşt ile Saqız ve Mehabad arasında yaşarlar)
Hemaweysi
Heyderbegî
(Merivan yakınlarında)
Celalî (Sanandaj’ın doğu kesimlerinde)
Kelalî (Gelali adıyla da bilnen bu aşiretin daha önceleri Celali aşiretinin bir kolu olduğu bilinmektedir. Saqız dolaylarında yaşarlar.)
Kelasî (Serdeşt yakınlarında)
Kemanger (Kamyaran yakınlarında)
Kulî (Gulî adıyla da bilinirler. Sanandaj’ın Kuzeydoğu kesimlerinde yaşarlar)
Komasî (Merivan ile Sanandaj arasında yaşarlar)
Lak (Lakî konuşurlar ve Yarisanidirler.)
Lutfullabegi (Bana yakınlarında yaşarlar)
Meriwani (Meriwan ile Pencwin arasında yaşarlar)
Osmanbegî (Mehabad’ın güneyinde yaşarlar)
Qobadi (Gubadî ve Qubadî adlarıyla da bilinirler.)
Sursûrî
Serşîv
Zend
(Qurwa dolaylarında yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanîdirler)
Weladbegî

5. Güney Kürdistan

Atkuwazî Konfederasyonu
(Mehran, Bedra ve Çiwar dolaylarında yaşarlar. Laki konuşurlar, Yarisanidirler)

Benserda (Benzerda ve Benîserda adıyla da bilinirler)
Benwîza

Keşwend
Kurdel
Malîkeşwend
Maysamî
Mîr
Muma
Murt
Qaytunî
Qiruşwend

Hewreman Konfederasyonu
(Hewreman bölgesinde yaşarlar. Gorani’nin Hewremani lehçesini konuşurlar ve Yarisanîdirler)

Lahûnî (Cafersiltanî)
Textî
Behrambegî
Hesansiltanî
Mistefasiltanî

Ayvan (Îvan) Konfederasyonu
(Nefti Şah, Nefthane ve Mendali yakınlarında yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sunnidirler)

Benîseyrê
Çulak

Bacalan (Bacarwan) Konfederasyonu
(Kasr-ı Şirin, Xaneqîn, Quratu, Şêxan, Dergezin, Horin ve Cizani bölgelerinde yaşarlar. Gorani konuşurlar, Yarisanidirler)

Comur
Qazanî

Beyranwend (Silakur) Konfederasyonu
(Ortaçağdaki Berawendîler ile bağlantılıdırlar. Hemedan’ın güneyinde, Luristan’ın Silakur bölgesine doğru olan kısımlarında yaşarlar. Lakî konuşan aşiretin bir kısmı Yarisanî diğerleri Şiidirler)

Eleyno
Çeqelwend
Daşeyno
Komasî
Reşwend
(Reşawend)
Zend

Goran Konfederasyonu
(Kirmanşah ile Pawa arasında kalan bölgededirler. Gorani konuşurlar ve Yarisanidirler. Geçmişte Seyfeddîn Surî tarafından kurulan Gor devletinin hanedanlığıyken zamanla konfederasyona dönüşmüştür.)

Bîbîyan
Biwanîc
Daniyalî
Gewera
(Gehwera veya Gewhera adıyla da bilinirler)
Heyderî
Nirzî
Xelkanî Behrami
(Xelkan)
Xelkani Siperî (Xelkan)
Şabanqera (Çupanqara)
Tufangçî
Yasamî

Holaylan Konfederasyonu
(Kirmanşah’ın doğusunda, Sonqor dolaylarında yaşarlar. Lakî konuşurlar ve Yarisanîdirler)

Belawend
Celalawend
(Celalan)
Osmanawend
Tarhan
Zerdelan

Comir (Comur - Comhur) Konfederasyonu
(Hemedan’ın güneyinde. Laki konuşurlar, Yarisanidirler)

Evdalî
Berazî
(Kuzey Kürdistan’da Urfa ve Maraş arasındaki bölgede meskûn Berazî adlı bir aşiret konfederasyonu vardır. Kuzeybatı Kürdistandaki Berazî Konfederasyonu’nun en büyük üyesi olan Dinna Aşireti’nin Moğol saldırıları sonrası bu bölgeden geldikleri bilinmektedir.)
Guma
Şahweysî

Kelhur Konfederasyonu
(Xeneqîn ile Kirmanşah arasında. Muhtemelen günümüzdeki en büyük Kürt aşiret konfederasyonudur. Yarisanidirler, çoğunluğu Gorani, bir kısmı da Güney Kurmancisi konuşurlar)

Evdilmuhamedî
Elîrizawend
Elwendi
Berga
Budaxbegî
Çillaî
Faruqî
Gelîadar
Harunabadî
Celowgir
Kelapa
Kellacub
Kemar
Kerempana
Kazimxanî
Kerga
Xalidî
Homan
Kirbîyan
Mansurî
Maydeştî
(Mahîdeştî)
Mîr Ezîzî
Mu’mînî
Muxîra
Muşgir
Papiran
Qulami
Qumçi
Receb
Remezanî
Rizawend
Rutwend
Seyîdnaza
Seyyîdan
Selka
Şeybenî
Şahînî
Şirzadî
Şivankâra
(Şivankan)
Sîya
Teleş
(Taliş adıyla da bilinen aşiret Kuzey İran kökenlidir ve başta Talış halkının bir üyesiyken 900′lü yılların başında Kürtleştikleri varsayılmaktadır.)
Zeynelxanî

Xizir (Kizil - Kezal) Konfederasyonu
(Mendali ve Sumer’de yaşarlar. Laki konuşurlar, Yarisanidirler)

Xizirwend
Murşîdwend
Qolîwend
Şemsîwend

Pehla (Feylî) Konfederasyonu
(Bağdat’ın kuzeydoğusundaki Bakûba ile Xuzîstan arasında yaşarlar. Laki konuşurlar ve Yarisanî ile Şiiliği benimsemişlerdir)

Bapîrwend
Biraspî
Şeydarwend
Dustaliwend
Goran
Heywarî
Cebirwend
Cugî
Kelkuh
Xizirwend
Kowliwend
Mamasîwend
Mamî
Mamûs
(Mamûş)
Maral
Mirawerzî
Muradxanî
Newrozwend
Osîwend
Papî
Şakarbegî
(Şakirbegî)
Şaraka
Suleymanxanî
Zergûş

Kelxanî (Kelkan) Konfederasyonu
(Kirmanşah’ın kuzeybatısında, Kuzaran dolaylarında yaşarlar. Xelkanlar ile bağlantılıdırlar. Goranî konuşurlar, Yarisanidirler)

Eynawend
Baçaxalî
Berawlî
(Berwalî)
Bizirabadî
Dengî
Divaka
Malgi
(Maliki)
Necefî
Pêştmala
Kelazencirî
(Kolzencirî)
Karî
Kerka
Rûsteman
Sebzan
Serêwara
Wistalî

Karalos Konfederasyonu
(Mendalî ile Tengî Sûmer arasında yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)

Çermawend
Gew Sêwarî
Geş
Keytun
Kakawend
Neftçî

Salas Konfederasyonu
(Kirmanşah’ın batısı ile Kerend arasında yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar, Sunnidirler. Üç küçük konfederasyondan oluşurlar)

1.

Babacanî
Begzade
Zemkanî

2.

Kobadî (Gubadî)
Bezanî
Begzade
Mîrakî
Textan
Tengî Îzdaha
Zîlanî

3.

Weladbegî
Eliaxayî
Derwêş
Delazihirî
Duruyî
Keleka
Xalwend
(Xelkan ile bağlantılı olma ihtimali vardır)
Reşîdan

image

Kermanşah Kürtleri’nin İlmiye sınıfını oluşturan erkekleri bir arada (1910).

Sencabî Konfederasyonu
(Pawa ile Mayadeşt arasında yaşarlar. Goranî konuşurlar ve Yarisanîdirler)

Ebbaswend
Elîwend
Allahyarxanî
(Îlahîxanî)
Baxî
Bawan
(Bawend adıyla da bilinirler Büyük Baban Konfederasyonu’nun eski üyelerindendirler.)
Çelawi (Çelebi)
Dataca
Dewletmend
Derhawar
Heqnazarxanî
Celalawend
(Celalwend)
Kelalawend (Kelalwend)
Keka
Hoşrawî
Kolkol
Nêzka
(Tergan adıyla da bilinirler)
Simînwend
Sufî
Surxakî
Surhawend

Şerefbeyanî Konfederasyonu
(Şiwaldir dağları, Şirvan nehri ve Şêxan dolaylarında yaşarlar)

Kurakî
Emirhanbegî
Eziz Begî
Gaharî
Nadirî

Siwarameyrî Konfederasyonu
(Xeneqîn, Şehreban ve Ebu Cisra yakınlarında yaşarlar. Lakî ve Güney Kurmancisi konuşurlar, Yarisanidirler)

Kelhur
Tutik
Mamekan

Înantir

Tirkaşwend Konfederasyonu
(Asadabad ile Hemedan ve Tusirkan arasında yaşarlar. Lakî konuşurlar ve Yarisanidirler.)

Elîcani
Elîmurşîd
Rahmetî
Sûleymanî
Zend

Zend Konfederasyonu
(Hemedan’ın Güney ve kuzeybatı kesimlerinde yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanî ve Şiidirler)

Elîyan
Mamedan
Kanî
Salih Axa
Tahirxanî

Konfedere Olmayan Aşiretler

Babanî (Xeneqîn ve Kerkûk’ün kuzey kesimlerinde yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve sünnidirler)
Benzerda (Sarpolî ve Kasr-ı Şirin’in kuzey kesimlerinde yaşarlar. Goranî ve Güney Kurmancisi konuşurlar, Yarisanidirler)
Bawend (Dinawar ve Şahabad. Goranî konuşurlar, Yarisanidirler)
Dinarwend (Dehluran, Dalperi ve Dinar sıradağlarında yaşarlar. Laki konuşurlar, Yarisani ve Şiidirler. Dinawer kökenlidirler ve Urfa yöresinde yaşayan Dinna aşiretiyle akrabadırlar.)
Dun (Dum adıyla da bilinirler. Dinawar ve Kandula dolaylarında yaşarlar. Goranî konuşurlar ve Yarisanidirler)
Geşkî (Kirmanşah’ın kuzeyinde yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Îmamî (Eskiden Caf Konfederasyonu’na bağlıydılar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Iraqî (Eskiden Caf Konfederasyonu’na bağlıydılar. Güney Kurmancisi konuşurlar, Sünnidirler)
Cewanrudî (Eskiden Caf Konfederasyonu’na bağlıydılar. Güney Kurmancisi konuşurlar, Sunnidirler)
Keyd (Musiyan ve Dehluran bölgelerinde yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler. Kuzey Kürdistan’daki Keytikan aşiretiyle akrabadırlar)
Keyhûrda (Dehluran yakınlarında yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Kerend (Krind. Kerend şehri dolaylarında yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sûnnidirler)
Kolyaî (Sunqor ile Korwa arasında yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar, Sunnidirler)
Mafî (Kirmanşah’ın doğusunda yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanî ve Şiidirler)
Ossanan (Osîwend ile bağlantılı olabilirler. Laki konuşurlar, Yarisanidirler)
Peyrawend (Kirmanşah’ın kuzeyinde yaşarlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sûnnidirler)
Wercawend (Sahna ile Kengawer arasında yaşarlar. Lakî konuşurlar, Yarisanidirler)
Zengena (Zengî adıyla da bilinirler. Kirmanşah’ın güneybatısında yaşarlar. Gorani ve Güney Kurmancisi konuşurlar, Yarisanidirler)
Zerdelan (Belawend yakınlarında yaşarlar. Laki konuşurlar ve Yarisanidirler. Erdelan beyliği ile ilişkili oldukları varsayılır)
Zula (Kirmanşah’ın güneydoğusu. Güney Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler)

4. ORTA KÜRDİSTAN
(Hemawend aşireti hariç tutulursa, buradaki aşiretlerin önemli bir kısmı eskiden, bu yüzyılın başında dağılan büyük Baban -Ortaçağdaki Bawend- konfederasyonuna bağlıydı. Aksi belirtilmemişse, tümü de Güney Kurmancisi konuşan Sünnilerdir)

Delo Konfederasyonu
(Qûş Dağları ile Serkela ve Xaneqin arasında yaşarlar)

Geş
Cemrezî
Karez
Pencankuştî
Selîmweysî
Terkawend

Hemawend Konfederasyonu
(Çemçemal ile Şirwan nehri arasında ve Bêzayin bölgesinde yaşarlar. Goranî konuşurlar ve Yarisanidirler)

Begzade
Çîngînî
Kefruşî
Mamend
Piriyaî
Remawend
Reşwend
Seferawend
Şitabisar
Sifîyawend

Caf Konfederasyonu
(Süleymaniye ile Klar ve Halepçe arasında yaşarlar. Büyük öbekler halinde Güney ve Doğu Kürdistan’a dek uzamaktadırlar. Güney Kurmancisi konuşurlar ve genel olarak Sünnidirler.)

Amela
Badxî
(Badgî)
Baserî
Başkî
Harunî
Îsaî
Îsmaîl Üzeyrî
Celalî
(Gelalan - Celalan)
Cewanrudî
Kemalî
Mikailî
Muradî
Nawrolî
Piştmalê
Reşubarî
Rogaî
Sedanî
Safîyawend
Şetrî
Şex İsmailî
Terkhanî
Tewgozî
Yezdanbexş
Yarweysî
Yusufcanî

Keza (Kaza - Keja) Konfederasyonu
(Kifrî ile Çinçaldan arasında yaşarlar)

Sendula Begî
Koha Behram
Serkela

Şivan (Şivan) Konfederasyonu
(Kerkûk’ün kuzeyinde, Hasa ile Zeh Nehirleri arasında yaşarlar)

Bezeyni
Hasa

Zend Konfederasyonu
(Kifri ile Şirvan nehri arsında yaşarlar. Lakî konuşurlar ve Yarisanidirler)

Alyan (Elyan)
Genî (Qinî)
Mamsalih
Tayerxanî

Konfedere Olmayan Aşiretler

Ako (Ranya dolaylarında yaşarlar)
Baban (Babanî adıyla da bilinirler. Kerkûk’ün kuzeyi ile Xeneqîn dolaylarında)
Belikan (Rewanduz ile Balik dağlık bölgesinde bulunan Rayat arasında yaşarlar. Belik ve Belikiyan adıyla da bilinirler. Belikan aşiretinin bir kısmı 1600′lü yılların başında Urfa’ya yerleşmiş ardından Maraş üzerinden Orta Anadolu’ya gitmişlerdir. Halen de Anadolu’da Belik, Bilikî ve Belikî gibi isimlerle anılırlar.)
Berzencî (Berzincî adıyla da bilinirler. Xaneqîn dolaylarında yaşarlar. 1800′lerin başında aşiretin küçük bir kısmı Bingöl dolaylarına yerleşmiştir.)
Bayatî (Beyatî adıyla da bilinirler. Tuz Kurmatu ile Kifri arasında yaşarlar)
Bezeyni (Şêx Bezeyni ve Şêx Biznî adıyla da bilinirler. Hewlêr ile Kerkük arasında yaşarlar. Bezeynîlerin önemli bir kısmı 1600′lü yılların ortasında Güney Karadeniz ve Orta Anadolu’ya yerleştirilmişlerdir)
Bolî (Belik’in güneyinde yaşarlar)
Çigini (Süleymaniye’nin kuzeyinde yaşarlar)
Dumbûlî (Dûnbelî, Şêxan bölgesinde yaşarlar)
Daudî (Dawûdî adıyla da bilinirler. Kifri ile Tuz Kurmatu arasında yaşarlar)
Gahor (Karatepe dolaylarında yaşarlar)
Gerdî (Hewlêr’in kuzeyi ile Koysancaq yakınlarınlarında yaşarlar)
Homermîl (Serkela Koçacîyan arasında yaşarlar)
Cebbarî (Cebzarî. Kerkük’ün güneydoğusu ile Çemçemal ve Leylan arasında yaşarlar)
Kakaî (Kerkük ile Tuz Kurmatu arasında yaşarlar. Yarisanidirler)
Xelkan (Helkanî adıyla da bilinirler. Belik dağlarının kuzey kesimleri ve Hewlêr’in kuzeydoğusunda yaşarlar)
Xoşnav (Şeqlewa dolaylarında yaşarlar)
Kura (Hewlêr ile Şaqlawa arasında yaşarlar)
Leylanî (Leylan’da yaşarlar. Arap aşiretleriyle akrabalık kurmuşlardır.)
Palhanî (Zenabad ile Karatepe arasında yaşarlar)
Pizdar (Pêşdar adıyla bilinirler. Geçmişte çok büyük bir aşiret konfederasyonuyken zamanla dağılmışlardır. Kela Diza dolaylarında yaşarlar ve bu şehrin sahipleri olduklarına inanırlar)
Salhî (Kerkük ile Qera Hesan arasında ve Suriye’nin başkenti Şam’da yaşarlar)
Şêrwan (Rewanduz’un kuzeyinde bulunurlar)
Sîyan (Kerkük’ün kuzeyinde yaşarlar)
Surçî (Büyük Zap ırmağının kıyısından Rewanduz’a kadar olan bölgede yaşarlar.)
Telebanî (Kerkük’ün güneydoğusunda ve Klar’ın kuzeydoğusunda öbekler halinde yaşarlar)
Talşanî (Telşani veya Talişanî adıyla da bilinirler. Teleş aşiretiyle akrabadırlar. Kifri ile Zerdawa arasında yaşarlar)
Zengena (Güney Kürdistan’daki Zengenların devamıdırlar. Kifri ile Klar arasında yaşarlar. Goranî ve Güney Kurmancisi konuşurlar, Yarisanidirler)
Zerarî (Basturiça’nın kuzeyinde yaşarlar)
Zudî (Rewanduz bölgesi)

7. Kuzey Kürdistan
(Aksi belirtilmemişse, tümü Kuzey Kurmancisi konuşan Sunnilerdir.)

Ertuş Konfederasyonu
(Ertuşî ve Artuş olarak da bilinir. Van Gölü’nün güneyi ile Zaho ve Duhok arasında yaşarlar)

Alan (Elan)
Êzdînan
Gewdan
Gravîyan
Hevîştan
Xuleylan
(Xelilan - Xeloîyan)
Mamhûran
Qeşûran
Pîran
Şerefan
Şîdan
Zewkan
Ziriqî
Zeydan

Zîlan

Barzanî Konfederasyonu
(Zap nehrinin yukarı yakaları ile Hakkarî arasında yaşarlar)

Beruşnî
Dolameyrî
Mizurî
(Batı Kürdistan’daki Mizurî Konfederasyonun’dan kopmuşlardır)
Nerva
Reykanî
Şerwanî

image


19. yüzyılın ortalarında Osmanlı tarafından dağıtılan Botan Konfederasyonu’ndan geriye kalan Şirnax ve Tîyan aşiretlerinin liderleri Cizre’de bir arada (1902).

Botan Konfederasyonu
(Bohtan veya Boxtî gibi adlarla anılırlar. Botan nehrinin her iki yakasında ve Van Gölü’nün güneyinde yaşarlar. Botî aksanıyla konuşurlar. Botî, bir zamanlar Baban ve Erdalan konfederasyonları kadar büyük bir konfederasyondu; her üçü de 19.yy sonlarında ve 20.yy başlarında çözüldüler)

Şirnax
Tîyan

Herkî Konfederasyonu
(Sihnu ile Hakkarî ve Rewanduz arasında yaşarlar. İncelikli giysi ve süslemeleriyle ünlüdürler)

Mendan
Serheddî
(Sihatti)
Seydan (Zeydan)

Celalî Konfederasyonu
(Maku ile Bazîd ve Kars arasında yaşarlar. Güney Kürdistan’daki Celalawendler ve İslam öncesi dönemlerde güney Zagroslar’da yerleşik olan Gelu’lar ile bağlantılıdır. Celalan, Celalî, Celilan, Celli, Gelli, Geloyî, Gelalan, Jelalan, Jelilî ve daha bir çok benzer isimle anılırlar. Geçmişte isyancı tavırlarından dolayı Osmanlı’nın hışmına uğramış ve neredeyse her elli yılda bir Kürt coğrafyasının ücra noktalarına dağıtılmışlardır.)

Elîmohawan (Alimuhammedan)
Belikan (Bilikî)
Hesow Xelef (Heso û Xelefan)
Cenîkan
Xelkan
(Xelîkan. Celalî reisleri çoğu zaman bu aşiretten çıkar.)
Misrîkan
Otablî
Qadikan
Qizilbaşan
(Alevidirler)
Sekan (Sakan)

image


Neredeyse bütün Kürt coğrafyasına yayılmış olan Celalî Kürtleri 20. yüzyılın başlarında Doğu Kürdistan’da bir ayaklanma sırasında.

Cîbran (Cibrî - Gewran) Konfederasyonu
(Bingöl’ün kuzeydoğu kesimlerinde Erzurum’da yaşarlar. Bu isim Guran’larla bağlantılı olabilir.)

Elikî
Aqa
Ezdinanî
Mamekan
(Mamaqan)
Muhîl
Şêxikan
Şaderî
Torinî

Milan Konfederasyonu
(Urmiye Gölü’nün kuzeybatısı, Salmas’tan Koy’a kadar olan bölgede yaşarlar. Bu, Batı Kürdistan’daki eski Milan ya da Milli Konfederasyonunun farklı bir koludur. Alevidirler)

Dilmakan (Dimilkan)
Dolan (Dileyn)
Dudakan
Xelkan
Mamekan
(Mamagan)
Mamdulekan
Serman
Şêxikan

Pinîyan Konfederasyonu
(Pinyanişî olarak da bilinirler. Kuzey Hakkari bölgesinde yaşarlar. Bu konfederasyonun yaklaşık olarak 5000 üyesinin 20.yy başlarında Hıristiyan olduğu belirtilmiştir. Bugünkü sayıları bilinmemektedir)

Berkoşan
Bilîcan (Belikan)

Şakak (Şikak - Riwend) Konfederasyonu
(Urmiye Gölü’nün kuzeybatısı ile Van Gölü arasında  Dustan ve Qotur bölgelerinde. Eski isimleri olan Şah Kak, onları Orta Kürdistan’daki Kakailer ve Güney Zagroslar’daki Kekuî gibi aşiretlerler ile ilişkilendirmektedir)

Ebdawî
Butan
(Botan)
Darî
Dolan
Evarî
Fenak
(Fanak)
Gurîk
Xonara
Karker
Xelef
(Xelefî ve Xelefan adıyla da bilinirler)
Xedrî
Movakarî
Nematî
Nîsan
Otamanî
Paçik
Pas Axa
Şapiranî
(Dilmakagî)
Şukrî

image


Sîpkan Konfederasyonu’nun lideri Yusuf Begê Sipkî (1893)

Sîpkan Konfederasyonu
(Spikan olarak da bilinirler. Van Gölü’nün kuzeybatı kesimlerinde yaşarlar. Nüfus olarak kalabalık, fakat üye aşiretler anlamında küçüktürler.)

Mamekan
Sîpkan

Konfedere Olmayan Aşiretler

Adîyeman (Bazîd’în kuzeyinde yaşarlar)
Biradost (Rewanduz ile Hakkari arasında yaşarlar)
Baz (Çukurca ile Oramar arasında. Tarihi Baz aşiretiyle ilişkilidirler)
Bazeynî (Erzurum’un doğusu ile Ağrı’nın kuzeyinde yaşarlar. Tarihi Baz aşireti ile bağlantılıdırlar. Bazîd -Doğu Beyazid- dolaylarında yaşamaları tesadüfî değildir)
Begzade (Urmiye’nin batısı)
Brukan (Van’ın kuzeydoğusu ve Xoy’un batısında yaşarlar. Birikan veya Bruskan adıyla da bilinirler.)
Dozkî (Duhok’un kuzeyi ve Hakkari bölgesinde yaşarlar. Tarihi Dostkî aşiretinin günümüzdeki devamıdırlar)
Gerdî (Ağrı’nın kuzeyinde yaşarlar)
Goyan (Goyî olarak da bilinirler. Uludere’nin kuzeyinde yaşarlar. Goyî aksanıyla konuşurlar)
Xelacî (Bitlis’in güneydoğusunda yaşarlar. Geçmişte halıcılıkla uğraştıkları için bu ismi almış olabilecekleri düşülmekteyse de aşiretin bir kısmı kendini Hallacı Mansur’a bağlamaktadır. Xelacîlerin bir kısmı 1800′lerin sonunda Maraş’a göç etmişlerdir.)
Hemdikan (Ağrı ile Kağızman arasında yaşarlar)
Hesenan (Malazgirt, Hınıs ve Varto bölgelerinde yaşarlar. 1800′lerin sonunda aşiretin bir kısmı Doğu Akdeniz’e göç etmiştir)
Hewatan (Bitlis’in güneydoğusunda yaşarlar)
Heyderanlı (Malazgirt’in kuzeyinde yaşayan aşiretin bir kısmı 1800′lerin sonunda İskenderun ve Silifke dolaylarına yerleşmişlerdir)
Heyrûnî (Cizre’nin kuzeybatısında yaşarlar)
Keka (Kaka adıyla da bilinirler. Hakkari ve çevresinde yaşarlar)
Geylani (Ceylanî ve Gêlanî adıyla da bilinirler. Rewanduz ve Hakkarî arasında yaşarlar. Geçmişte Abdülkadir Geylanî gibi bilginler yetiştirmiş bir aşirettir.)
Xanîyan (Xanî ve Xanê adıyla da bilinirler. Şair Ehmede Xanî’nin bu aşiretten olduğu varsayılmaktadır.)
Kurasonni (Kurişani ve Qureyşanî gibi adlarla bilinirler. Xoy’un kuzeybatısında yaşarlar ve Hazreti Muhammed’in de üyesi olduğu Kureyş kabilesinin kendi soylarından olduklarına ve zamanla Arabistan’a göç ettiklerine inanırlar.)
Mamekan (veya Mamaqan. Xoy’un batısında yaşarlar)
Manuran (Ağrı’nın güneyinde yaşarlar)
Mîran (Bitlis’in doğusunda yaşarlar)
Nuşîyan (Nuçîyan adıyla da bilinen aşiret Hakkari’de yerleştiktir)
Oramar (Hakkari dolaylarında yerleşiktirler)
Paziki (Baziki, Pazuki ve Beskî adıyla bilinirler. Erzurum’un güneydoğusunda yaşarlar. Aşiretin bir kısmı 1800′lerin başında göç ederek Urfa bölgesine yerleşmiş ve Beskî adıyla aşiretleşmişlerdir)
Reşwend (Reşvan adıyla da bilinirler. Erzurum’un güneydoğusunda yaşarlar)
Rewandok (Rewanduz adıyla da bilinirler ve Hakkari’de yaşarlar)
Şemsikî (Van’ın doğusunda yaşarlar)
Sindî (Zaho’nun kuzeyinde yaşarlar)
Silopî (Sîlopî adıyla da bilinriler. Cizre’nin doğusunda yaşarlar)

Surçî (Hewlêr’in kuzeydoğusu ve Akre yakınlarında yerleşiktirler)
Takûlî (Van’ın doğusunda yaşarlar)
Zerza (Sihnû dolaylarında yerleşiktirler. Kısmen Dimili konuşurlar ve Sünni inançları Aleviliğe yakındır.)
Zibarî (Büyük Zap ırmağının orta kolu kıyısında yaşarlar.)
8. Batı Kürdistan
Berazi Konfederasyonu
(Suruç’tan başlayarak Samsat, Antep, Maraş ve Halep’e kadar olan alanı kaplarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar. Genel olarak Sünni olan aşiretin Maraş’ta bulunan uzantıları Alevidirler. Doğu Kürdistan’daki Berazîler ile bağlantılıdırlar. Erzurum ve Kuruçay dolaylarında yaşayan Berazî aşireti bu konfederasyondan kopmuş ve 1730′da Suruç dolaylarından göç etmiş aileler tarafından oluşturulmuştur. 1925 Şeyh Said İsyanı sonrası büyük ölçüde dağıtılan konfededarasyonun bazı üyeleri günümüzde Lübnan, Süleymaniye ve Hama’da yaşamaktadırlar.)

berazi-kurd-suruc-1902

Suruç merkezli Berazî’lerin kadın ve erkek giyim kuşamları (1902).
Eladînan (Aladdîn ve Eledîn adıyla da bilinirler)
Didan (Dîdî ve Hûdî olarak da bilnirler. Hûdî ismi geçmişte Yahudilikle bağlantılı olduklarına işaret etse de aşiretin tamamı Sünnidir ve Kuzey Kurmancisi konuşurlar)
Dinan (Dinnayan ve Dinaî adıyla da bilinirler. Aşiretin Dinawer’den geldiği bilinmektedir ve aşiret, Beraz Konfederasyonu’nun en büyük aşiretini teşkil etmektedir. Geçmişte çoğunluğu Yezidi olan bu aşiretin 1800′lerin başından itibaren Sünnileştiği bilinmektedir. )
Qeregêçan (Karakeçili ve Karageçili adıyla da bilinmektedirler. Türkmen mi Kürt mü olduklarıyla ilgili tartışmaların yaşandığı bu aşiretin Beraz bölgesinde bulunan tüm üyeleri saf bir Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Sünnidirler.)
Kêtikan
Meafan
Mîr
Oxîyan
Pîjan (Pîcan)
Şedadan (Şedad)
Şêxan
Zerwan
Berwari Konfederasyonu
(Perwarî olarak da bilinen konfederasyon Amediye ile Uludere arasında yerleşiktir.)
Berwarî Bala
Berwarî Jîr
Çavreş Konfederasyonu
(Semsur’un kuzey ve kuzeybatı kesimlerinde yaşarlar. Dimilî ve Kuzey Kurmancisi konuşurlar, büyük kısmı kendilerini Qizilbaş olarak tanımlayan Alevilerdir)
Birîmsan
Têşik
Ziravkan (Ziroşkan)
Dersiman (Dilaman - Deyleman) Konfederasyonu
(Erzincan’dan Dersim ve Elazığ’a kadar uzanan bölgede yer alırlar. Dimilî konuşurlar, Alevidirler)
Ebbasan
Bextîyarî
Bala Uşaxî (Dersim’in kuzeydoğusu)
Ferhad Uşaxî (Dersim’in doğusu)
Guran (Gewran)
Karabar
Koçman (Kiçir. Kürt Çingeneleri olarak bilinirler)
Kuzlîçan
Laçîn
Milan
Mîrzan
Şabak (Şawak)
Uşax (Ocax)
Hormek
Lolan
Haverka Konfederasyonu
(Hawerka olarak da söylenir. Tur Abidin ve Mardin bölgesinde yaşarlar. Kuzey Kunnancisi konuşurlar, Sunnidirler)
Elîyan
Dasikan
Gerger
Mahalimi (Mihêlmî)
Mazidax
Mazizah
Moman
Koçgirî Konfederasyonu
(Fırat’ın batısından Sêvas’a doğru uzanan hat üzerinde yerleşiktirler. Dimilî ve Kuzey Kurmancîsi konuşurlar, Alevidirler)
Barlan
Gerawan (Gerawend)
Îban
Şaran
Kurêş (Qurêyşan) Konfederasyonu
(Erzincan’ın doğusu ve kuzeydoğusundan başlayarak Erzuruma doğru uzanan hat üzerinde yerleşiktirler. Kuzey Kunnancisi konuşurlar. Alevidirer, çok küçük bir kısmı Sunnidir)
Badil (Badillan, Baydilli, Badilli)
Balaban
Şadi
Milan (Milli) Konfederasyonu
(Fırat’tan başlayarak Mardin ve Sincar Dağı’na kadar uzanan bölgede yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar. Sunnidirler)
Elîya
Berguhan (Baggaran adıyla da bilinen aşiretin Arap soylu olduğu bilinmektedir.)
Beskî (Büyük Baziki aşiretinin bir koludur. 1800′lerin başında Serhed’ten Urfa’ya göç etmişlerdir.)
Bucax (Bucak)
Çekalî
Çemikan
Çîya Reş
Danan
Deşî
Dirêjan
Hecî Beyram
Xoşîyan
Îsê Adet
Îzolî
Canbegî
Kelandilan
Kassîyanî
Kewat
Keliş
Xelkan (Xellacan)
Kum Reş
Mendan
Merd
Matmîya
Manli
Meşkan
Nasrîyan
Porxa
Sanan
Şarkan
Şivan (Şiwan)
Tirkan (Badıllıların küçük bir kolu ile birlikte Türkmen oldukları varsayılmaktadır)
Zeydan
Zirafkan
Motikan (Modkî veya Motî) Konfederasyonu
(Bingöl’den Diyarbakır yakınlarına kadar olan bölgede yaşarlar. Bir zamanlar Çemişgezek Konfederasyonu’nun çekirdeğini oluşturan bu konfederasyon ağırlıklı olarak Dimilî konuşan Sünnîlerdir. İsimlerinin Medlerle bir bağlantısı olabilir)
Erikî
Boban (Baban)
Keyburan
Kusan
Piramusî
Ruçaba
Zeydan
Sîlvan Konfederasyonu
(Cizre ile Zaho ve Duhok arasında bulunurlar. Kuzey Kurmaneisi konuşurlar ve Sünnidirler)
Dudwada
Gulî
Seydahr
Sîna (Sînan)
Sindî
Yezidi Konfederasyonu
(Musul ile Antakya arasında öbekler halinde, en önemli yoğunlaşmaları Sincar Dağı bölgesinde olmak üzere yaşarlar. Bu standart bir aşiret konfederasyonundan ziyade, Kuzey Kurmancisi konuşan ve üyeleri Yezidiliği benimsemiş olan aşiretler arasındaki bir koalisyondur. Bu aşiretler, aynı zamanda Yezîdîler arasında en üst düzey dinsel liderler işlevi gören Çol Kraliyet Ailesi’ne sadakatierini bildirmişlerdir.)
Elîyan
Anidi (Danedî)
Balad
Dasen (Dasîn - Dasnai)
Dasikan
Dorkan
Xalidî
Mendikan (Ortaçağdaki Ermeni kaynaklarında geçen Mendukianlar)
Samuga
Saşilî
Konfedere Olmayan Aşiretler
(Aksi belirtilmemişse, tümü Kuzey Kurmancisi konuşan Sunnilerdir)
Elikan (Elazığ’ın güneybatısından Diyarbakır’a kadar uzanırlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar, Alevidirier)
Aşîta (Suriye’deki Cezire bölgesinde yaşarlar)
Etmanekan (Diyarbakır, Urfa ile Hakkarî arasında öbekler halinde yaşarlar)
Bereket (Anteb’in kuzeyinde yaşarlar)
Belikan (Bingöl’ün kuzeyi ile Anteb’in güney ve güneydoğusunda yaşarlar. Bingöl’de Dimili konuşan Aleviler iken, Anteb’te Kurmanci konuşan Sünilerdir.)
Besnî (Adıyaman ve yakınlarında yaşarlar. Besnî şehri ile aynı ismi taşırlar.)
Dahori (Diyarbakır’ın güneybatısından Suriye’deki Amude’ye kadar olan bölgelerde yaşarlar)
Delikan (Halep’in kuzeybatısı ve batısında yaşarlar kısmen Alevidirler)
Derecan (Malatya’nın kuzeybatısında yaşarlar. Dimili ve Kuzey Kurmancisi konuşurlar, Alevidirler)
Dudari (Diderî adıyla da bilinirler. Mardin’in kuzeydoğusunda yaşarlar)
Dumbuli (Dünbeli - Dümbüllü. Sincar Dağı bölgesinde yaşarlar. Dimili konuşurlar)
Cebbaran (Amude dolaylarında yaşarlar)
Goyan (Sîlopi’nin kuzeydoğusunda, Kilaban’da yaşarlar. Bir kısmı Dimili konuşur)
Guli (Gelî ve Gilî adıyla da bilinirler. Zaho ile Pêşxabûr ırmağı arasında yaşarlar)
Hawerka (Suriyedeki Cezire bölgesinde yaşarlar)
Îzoli (Adıyaman ile Urfa arasında yaşarlar)
Celikan (Celilkan. Adıyaman’ın güneyinden Anteb’e kadar olan bölgede yaşarlar)
Canbegî (Adıyaman ile Siverek arasında yaşarlar)
Qeregiç (Qerageç - Karakeçili. Siverek ile Diyarbakır arasında, bazı öbekleri de Tur Abidin bölgesinde yaşarlar. Dimili konuşurlar, AlevidirIer. Çok az bir kısmı Sunnidirler ve Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve yer yer kendilerini Türk olarak kabul ederler.)
Xidirsor (Adıyaman’ın kuzeybatısında yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar, Alevidirier)
Kikî (Anteb’in güneyinden Halep’e kadar olan bölgede yaşarlar)
Kotî (Malatya’nın güneydoğusunda yaşarlar. Tarihi Guti’lerle ilişkilerinin olabileceği üzerinde durulmaktadır.)
Kowa (Kao - Qovan. Adıyaman’ın doğusunda yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar, AlevidirIer)
Lak Kurdî (Ceyhan ırmağı havzası, Adana’nın doğu ve kuzeydoğu kesimlerinde yaşarlar. Bir kısmı Lakî, bir kısmı Kurmanci konuşur, AlevidirIer. Çok az bir kısmı Sunnidir.)
Malikan (Melîk, Mêlik ve Mêlikan adıyla bilinirler. Malatya’nın doğusunda ve Urfa’nın doğusunda yaşarlar)
Mendukan (Mendikan. Tal Afer’de yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar. Ağırlıklı olarcık Yezididirler. İlk Ermeni tarihi kaynaklarında sık sık Ermenilere Mandukanian aristokrasisini kazandırmış olmakla kendilerinden söz edilir)
Mardas (Mirdêsî - Mardis. Narince ile Fırat arasında yaşarlar. Küçük bir kısmı Urfa’dadır. Kuzey Kurmancisi konuşurlar. Sünnidirler)
Mîran (Cizre’de yaşarlar)
Mîrsînan (Diyarbakır’ın güneyinde yaşarlar)
Mizûrî (Duhok bölgesinde yaşarlar)
Paziki (Baziki ve Beskî adıyla da bilinirler. Samsat dolaylarında yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar, Alevidirler)
Pişnik (Adıyaman’ın kuzeybatısında yaşarlar. Kuzey Kurmancisi konuşurlar ve Alevidirler)
Porka (Malatya’nın güneyinde yaşarlar. Dimili ve Kuzey Kurmancisi konuşurlar, Alevidirler)
Şabak (Şavak. Elazığ’ın kuzeyi, Bingöl ve Dersim’e yakın bir alanda yaşarlar. Ağırlıklı olarak Dimili konuşan Alevilerdir.)
Şuweyş (Saweyş ve Subeyş adıyla da bilinirler. Suriye’deki Amude dolaylarında yaşarlar)
Sînaminî (Sinan adıyla da bilinirler. Malatya’nın güney, kuzey ve kuzeybatı kesimleri ve Anteb’in kuzey kesimlerinde yaşarlar. Lakî aksanıyla konuşurlar ve genel olarak Alevidirler)
Sindî (Zaho ile Pêşxabur nehri arasında yaşarlar)
Tirikan (Diyarbakır’ın kuzeydoğusunda yaşarlar. Kimi araştırmacılar isimlerinin Türkmen / Tirkoman ismiyle bağlantılı olduğu görüşündeyse hepsi sünni ve Kuzey Kurmancisi ile konuşurlar.)
Zeydan (Zeîdan adıyla da bilinirler. Bingöl’ün doğusu ile Muş’un kuzeyinde yaşarlar. Geçmşte, 19.yy’da çözülen eski Rozhaqî konfederasyonunun üyelerinden bir aşiretti)
Cum (Jom, Jumî ve Cumîyan adıyla da bilinirler. Antep ve Kilis’ten başlayarak Kürt Dağı çevresine kadar olan bölgede yayılmışlardır.)
Canpolat (Canbolad. Antep Kilis ve Urfa’da küçük topluluklar halinde yaşarlar. Aşiretin büyük bir kısmı, 1600′lerin başında Osmanlıya karşı başkaldırınca dağıtılmıştı. Fakat halen asıl merkezlerinde de yaşamaktadırlar.)
9.Anadolu Bölgesi
(Aksi belirtilmemişse, tümü de Kuzey Kunnancisi konuşurlar ve Sünnidirler. Çoğu aşiret 1600′lü yıllardan başlayarak Kürt coğrafyasından buraya göç etmiş yahut buraya sürülmüştür.)
A- GÜNEY ÖBEGİ
Bezeyni (Şêxbizni olarak da bilinen aşiretin bir koludurlar. Tuz Gölü’nün doğusunda yaşarlar)
Canbegî (Bu öbeğin yarısı Yunak ile Polatlı arasında yaşar. Konya’nın Cihanbeyli ilçesinin bu aşiret tarafından kurulmuş olduğu bilinmektedir. Aşiret Suruç (Berazî) kökenlidir ve 1700′lü yılların ortalarında buraya toplu bir göç gerçekleştirmiştir.)
Cudikan (Tuz Gölü’nün kuzeyinde yaşarlar)
Xelkan (Xelîkan adıyla da bilinirler. Cihanbeyli dolaylarında yaşarlar)
Motkî (Mudkî adıyla da bilinirler. Tuz Gölü’nün güneydoğusunda yaşarlar. Dimili konuşurlar, Sunnidirler)
Nasıran (Bala kasabası dolaylarında yaşarlar.)
Sinemillî (Sînan. Tuz Gölü’nün doğusunda yaşarlar. Dimilî konuşurlar ve Alevidirier.)
Seyfkanî (Haymana dolaylarında yaşarlar)
B- KUZEY ÖBEGİ
Etmanekan (Ankara’nın kuzeydoğusunda yaşarlar)
Badeli (Badıllı adıyla da bilinirler. Yozgat’ın güneyi ve güneybatısında yaşarlar)
Bereket (Nevşehir’in kuzeyi, Kızılırmak’ın karşısında yaşarlar)
Bezeynî (Şêxbiznî adıyla da bilinirler. Çorum’un kuzeybatısı ve Kırşehir’in batısı ve kuzeybatısı, Kızılırmak yakınlarında yaşarlar. Bunlardan bir kısım Sinop’a 1700′lerde yerleşmiş ve 1934 İskan kanunuyla tekrar dağıtılmışlardır.)
Hecibanî (Hadhabani ve Hizbanî olarak da bilinirler. Kayseri’nin kuzeyinde, Kızılırmak yakınlarında yerleşiktirler)
Xatunoğlu (Xatûnî olarak bilinirler. Yozgat’ın güneyinde yaşarlar ve küçük bir kısmı Türkleşmiştir.)
Mahanî (Kırşehir içinde ve etrafında yaşarlar ve Kara Kürt olarak bilinirler)
Milan (Milli adıyla da bilinirler. Çorum’un kuzeyinde yaşarlar)
Şevelî (Çorum’un batısı ve Kızılırmak’ın yakınlarında yaşarlar)
Tirikan (Ankara’nın batısı ve Çankırı’nın güneyinde yaşarlar. Kürt coğrafyasında yaşayan Tirikanlar ile bağlantılı dahi olsalar kendilerini sadece Kürt olarak tanımlarlar)
Ökçecemî (Sivas’ın kuzeybatısında yaşarlar)
Ümranlı (Amarlı ve İmranlı adıyla da bilinirler. Kırşehir ve Sivas dolaylarında yaşarlar)
Urukçu (Tokat’tan Amasya ve Yozgat’a kadar olan bölgede yaşarlar)
Zirîqan (Çankırı’nın güneydoğusu ve Samsun’un batısında yaşarlar)
Şêx Biznîyan (Ankara’dan Samsun’a kadar olan bölgede yaşarlar. Bir kısmı asimile olmuştur ve Türkçeyle karışık bir Kürtçe konuşurlar)
Zelan (Zilan adıyla da bilinirler. Giresun ve Trabzon’un dağlık kesimlerinde yaşarlar. Ermenice ile karışık bir Kuzey Kurmancisi konuşurlar)
Reşwan (Sivas dolaylarında yaşarlar. 1750′de Anteb ve Kürtdağı çevresinden Divriği’ye sürgün edilmişlerdir.)
Reşîyan (Tokat’tan Amasya ve Yozgat’a kadar olan bölgede yaşarlar)
Bilikî (Ankara yakınlarındaki Koçhisar’da yerleşiktirler)
Koçgirî (Siwas dolaylarında yaşarlar. Alevidirler)
Pisyan (Haymana, Polatlı ve Bala dolaylarında yerleşiktirler)
Badillî
Mahasî
Beskî¼br /> Saro (Sivas dolaylarında yerleşiktirler)
Garoa (Sivas dolaylarında yerleşiktirler)
Îban (Îbo adıyla da bilinirler. Sivas dolaylarında yaşarlar)
Zaza (Lice kökenlidirler. 1600′den bu yana Sivas dolaylarında yaşarlar. Zazakî konuşurlar.)
Eskan (Eskî adıyla da bilinen aşiret Sivas dolaylarında yaşar. Kuzey Kurmancîsi konuşurlar.)
Çarekan
Şadîyan (Şedlan olarak da bilinirler. Büyük ihtimalle Şeddad ve Şadilli gibi aşiretlerle bağlantılıdırlar
.

Kaynak: Kurdistantime.com

Emir Türkiye’den geldi

image

kerkuk-mit-itc-tsk-bomb Gözaltına alınan Türkmenler, Albay İmad Abdurrahman’ın saldırı emrini Türkiye’den aldıklarını söylediğini dile getirdi. Kerkük’te 25 kişinin yaşamına mal olan intihar saldırısına ilişkin detaylar ortaya çıktıkça gözler Türkiye’ye çevriliyor. Saldırı ile ilgili olarak gözaltına alınan İrfan Burhan Nuri, Türkmen Albay İmad Abdurrahman’ın kendilerine “göstericiler üzerine ateş açın. Korkmayın. Emir Türkiye’den geldi” dediğini aktardı. Kerkük’te meydana gelen katliamı Türkiye’nin Güney Kürdistan ve Irak’ta taşeron olarak kullandığı Irak Türkmen Cephesi’nin (ITC) yaptığı ortaya çıktı. Kerkük polisi tarafından saldırıyla ilgili gözaltına alınan beş kişiden üçü katliamı, ITC’nin Güvenlik Daire Başkanı Albay İmad Abdurrahman’ın emri üzerine yaptıklarını söyledi. Yine ITC binasını korumakla görevli bir kişi de adres olarak Albay İmad’ı gösterdi.image

Dicle Haber Ajansı (DİHA), Güney Kürdistan’da yayın hayatını sürdüren Hewlatii Gazetesi’ne dayandırdığı habere göre, Kerkük’teki katliam ile ilgili oldukları gerekçesiyle gözaltına altına alınan Alah İzzet Mehemed, Haşim Ekber Mustafa ve İrfan Burhan Nuri, saldırının Türkiye emri ile yapıldı. İtiraflarında katliamın planlı olduğu ortaya çıkan İrfan Burhan Nuri, gösteriden bir gün önce Albay İmad Abdurrahman ve Haşim Abdulwehid’ın kendileriyle toplantı yaptığını söyledi. Albay İmad’ın kendilerine “Sizler göstericiler üzerine ateş açacaksınız. Bu konuda korkmanıza gerek yoktur çünkü bu emri Türkiye vermiştir. Aynı zamanda Türkiye arkamızdadır” dediğini aktardı. 28 Temmuz Pazartesi günü gerçekleşen patlama ile birlikte Albay İmad’ın yaralandığını belirten Nuri, “İmad, arkadaşları tarafından El Şiifa Hastanesi’ne kaldırıldı. İmad’ın yeri tespit edildikten sonra Kerküklü Türkmen olan Hamid Haci Burhan tarafından yakalanmaması için hastanede kaçırıldı” dedi.

‘Patlama olur olmaz...’

image Yapılan soruşturmalarda sonra ortaya çıkan bilgiler, Türkmen Cephesi’nin intihar saldırısından daha önce haberdar olduğunu kanıtlıyor. ITC binasını korumakla görevli ve Türkmen Cephesi silahlı koruma güçleri içinde yer alan Diiya Sobhii Mehemed’in itiraflarına göre Albay İmad daha önce bir intihar saldırısı olacağını biliyor. Patlamada yaralanan ve daha sonra gözaltına alınan Mehemed, olay günü Albay İmad ile görüştüklerini söyledi.

Resmiyette El Hayat Güvenlik Şirketi’nin çalışanı olarak görülen Mehemed, şirket bünyesinde 13 kişilik üç ayrı timin olduğunu ve patlama günü (28 Temmuz Pazartesi) izinli olduklarını söyledi. İzinli olmalarına rağmen Albay İmad’ın kendilerini çağırdığını ve “bugün iş başında olmanız gerekir” dediğini aktaran Mehemed, “biz kapıda güvenlik için beklerken, genel polis güçleri ‘siz içeri girin biz sizi koruyacağız’ dediler. Ama Albay İmad, ‘biz içeri girmeyeceğiz kendi güvenliğimizi kendimiz alacağız’ dedi. Polisler gittikten sonra Albay İmad, bize dönerek “patlama olur olmaz sizler kitle üzerine ateş edeceksiniz” dedi. Patlama olduğunda ise ben yaralandım. Fakat arkadaşlarım kitle üzerine ateş etmeye devam ediyorlardı” itirafında bulundu.

KERKÜK

Saldırıda MİT parmağı

image Hem Peyamner Haber Ajansı hem de Türk televizyonlarından NTV’ye konuşan Necat, ITC yetkililerin, Kerkük’teki dev protestodan bir gün önce korumalarıyla toplantı yaptığı ortaya çıktığını belirtti. Necat, koruma Sıdkı’nın kendilerine bu toplantıda “imad” adındaki büro sorumlusunun bütün silahlı korumalara “yapılacak gösteri sırasında meydana gelebilecek herhangi bir saldırı ve patlamada bunu fırsat bilerek halka ateş açın” talimatı verdiğini söylediğini duyurdu. Sıdkı’nın kendi istediği ile itiraflarda bulunduğunu açıklayan Necat, ITC korumasının itiraflarını basına dağıtacaklarını söyledi.

Kim bu Albay İmad?

Sıdkı’nın ‘İmad’ diye söz ettiği kişi ITC Güvenlik Daire Başkanı İmad Abdurrahman. Albay İmad olarak tanınan Abdurrahman daha önce MİT ile çalıştığı ortaya çıkmıştı. MİT tarafından suikast eğitimi gören 44 kişilik ekipte olan ve geçtiğimiz yıl Kerkük’te bir ev baskınında yakalanan Muhammet Sait Ali adlı Türkmen de itiraflarından ‘Albay İmad’ adlı kişiden bahsetmişti. Sait Ali, Kerkük’te Albay İmad ve Albay Yavuz adlı kişilerin emrinde olduklarını söylemişti. Albay İmad, 2005 yılında ABD güçlerince gözaltına alınmıştı. Kerkük’te halkın üzerine ateş açılma emrini veren Albay İmad’ın ‘yaralılar’ arasında olduğu ileri sürüldü.

KERKÜK

Kerkük Kürdistan’a bağlansın

Kerkük İl Meclisi, Kerkük’ün Federal Kürdistan Bölgesi’ne bağlanması istedi. Dün öğle saatlerinde olağanüstü toplanan Kerkük İl Meclisi, Kerkük’ün Federal Kürdistan Bölgesi’ne bağlanıp bağlanmasını tartıştı. 41 üyeli İl Meclisi’nin 22 üyesi Irak Parlamentosu’na gönderilmek üzere ve Kürkek’ün Federal Kürdistan Bölgesi’ne bağlanmasını içeren bildiriyi imzaladı. Talebin, Irak Parlamentosu’nda Pazar günü yapılacak özel oturumda gündeme getirilmesi bekleniyor.

Duhok’ta da 24. madde protesto edildi

Irak Parlamentosu’nun onaylamış olduğu yerel seçim yasası, Duhok’ta onbinlerce kişi tarafından protesto edildi. Duhok’ta dün sabah saatlerinde Zaxo, Amediye ve çevre yerlerden binlerce kişinin katılımıyla Duhok Üniversitesi ve Solav Oteli’nin önünde protesto gösterisi yapıldı. Gösteride 140. maddenin geciktirilmeden uygulanması, Irak Parlamentosu tarafından onaylanan 24. maddenin geri çekilmesini talep eden slogan ve pankartlar taşındı. Burada konuşma yapan Dohuk Valisi ve Dohuk İl Meclis Üyesi Dr. Fadıl Ömer, 130. maddenin geciktirilmeden uygulanmasını, Kerkük’ün bir Kürt şehri olduğu ve Federal Kürdistan Bölgesi’ne dahil edilmesini istedi. DUHOK YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

 

kampanya_komkar

Kürt halkı, özgürlüğünü elde etmek için, Osmanlı’nın son dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 84 yıllık tarihi boyunca, uğradığı baskı ve zulme karşı sürekli olarak direnmiştir. Bu direnişler süresince onbinlerce masum insan katledilmiş, ulusal mücadeleye katkı sunan aydınlarımız işkence tezgahlarından geçirilmiş, binlerce yurtsever Kürt insanı zindanlarda çürütülmüş, binlercesi sürgün yollarına düşürülmüştür. Yüzü aşkın ulusal önderimiz asılmıştır.

Bunlardan daha vahim olarak, öldürülen yüzü aşkın ulusal ve kanaat önderimizin mezarları bile bizden gizlenmiştir. Bizler, hayatlarını ülkemizin özgürüğüne ve mutluluğuna adamış olan insanlarımızın mezarlarının nerede olduğunu bile bilmiyoruz. Örneğin, Şêx Seîd, Seyîd Riza ve Seîdê Kurdî gibi saygın Kürt ulusal ve dini önderlerinin mezarlarını ziyaret edip dua okumak veya saygı duruşunda bulunmak hakkına bile sahip değiliz.

Ölülerimize dahi saygı göstermeyen bu insanlık dışı davranışı pretesto ediyoruz.

Biz, aşağıda imzası olan kişiler olarak, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne, Şêx Seîd, Seyîd Riza ve Seîdê Kurdî’nin naaşlarının nerede olduğuna dair gerçekçi bir açıklama yapma çağrısı yapıyoruz.

Dedelerimizin mezarlarının yerini bilmek istiyoruz!

İlk İmzacılar

A. Melik Fırat, Ahmet Kahraman, Bayram Ayaz, Celîlê Celîl, Dewrêşê Ferho, Eskerê Boyik, Hasan Kılavuz, Kasım Fırat, Kemal Burkay, Keya İzol, M. Said Dündar, Mahmut Kılınç, Mehemed Malmîsanij, Musa Kaval, Munzur Çem, Nejdet Buldan, Osman Aydın, Recep Maraşlı, Siraç Bilgin, Şermin Bozarslan, Şivan Perwer, Yaşar Kaya, Yılmaz Çamlıbel, Ziya Acar

Kampanyaya katılmak için isminizi ve "Dedelerimizin Mezarlarının Nerede Olduğunu Bilmek İstiyoruz!" kampanyasını destekliyorum yazıp komkar-merkez@web.de adresine gönderebilirsiniz.

http://www.kurdistan.nu/dk-yazilar/kampanya_t_komkar.htm

Ayrıca destek mesajlarını posta yoluyla aşağıdaki adreses posta yoluyla da gönderebilirsiniz.
Adres: KOMKAR
Neumarkt str 29 42103 Wuppertal

Not: - Kampanya için toplanan imzalar, oluşturulan bir heyetle Avrupa Parlementosu´na iletilecektir.

İmzalayanlar:

A. Haydar Koç
A. Pekgöz
A. Najafi
A. Alidamerni
A. Özkıran
A. Balî
A. C. Agid
A. Kişin
A. Özdemir
A. Sayan
A. Sait Bozkuş
A. Haydar Okumuş
A. Haydar Fırat
A. Abdullah Birir
A. Can Demirel
Abbas Çimendür
Abdulhekim Kartal
Abdo Keştan
Adile Taşkıran
Altun Köse
Arzu Köse
Ali Bircan
Ali Çolpan
Ali Çiçek
Ali Çakmak
Ali Rıza Göktaş
Ahmet İzgi
Asiye İzgi
Avşin Ay
Ayten Alşin
Aziz Yelliırmak
Azad İnan
Azad Çolpan
Abidin Şengül
Abo Abdul Murad
Abubekir Saydam
Abuzer Çakmak
Abdurrahman Yeşilbaş
Abdulah Sohani
Abdullah Kuş
Abdullah Karadağ
Abdullah Kaya
Abdullah Biçer
Abdullah Demirel
Abdullah Yeşilbaş
Abdülkadir Kelekoğlu
Abdolah Jalali
Abdolla Ali
Abdurrahman Yeşilbaş
Abdurrahman Tunç
Abdüllatif Taş
Abidin Kızılbulut
Abidin Kılıç
Ada Kılam Şengül
Adem Beyazıt
Adem Yıldız
Adem Yalçın
Adil Altundağ
Adnan Eren
Adnan Yürekli
Adnan Bostancı
Adıgüzel İncesu
Aydoğan İnal
Abdul Menaf Altındağ
Adnan Ağacanoğlu
Afanah Jolan
Ahmed Turan Kurt
Ahmed Barzani
Abdullah Karabağ
Abdullah Tuğluk
Adem Koç
Adil Abobakr Abdulla
Adile Aksu
Akram Naasan
Ala-Aldin Mohe-Aldin
Alaettin Gürgüzel
Ali R. Özçelik
Ali Abobakr Abdulla
Ali Bayar
Ali Çarman
Ali Çolpan
Ali H. Aydın
Ali Çelik
Ali Demircan
Ali Kaya
Ali Usta
Ali Demir
Ali Demirel
Ali Kaya
Ali Demirboğa
Ali Güngör
Ali Göçer
Ali Doğan
Ali Koyuncu
Ali Mohamed
Ali Şahin
Ali Ertaş
Ali İşçimen
Ali Yıldız
Ali Alxasi
Ali Çakmak
Ali Yıldırım
Ali Üreğil
Ali Rıza Tülan
Ali İhsan Sagmen
Ali İhsan Kıtay
Ali Gampel
Ali Güler
Ali Gür
Ali Kaçar
Ali Koyuncu
Ali Suleyman
Ali Palabıyık
Ali Doğan
Ali Alkan
Ali Üreyil
Ali Rıza Karaoba
Ali Yazıcı
Ali Haydar Soysüren
Alican Beyazıt
Alişen Bahadır
Alişer Doğan
Alaeddin Harmancı
Alaettin Seçici
Aliye Timar
Afshar Agdashi
Abuzer Burçak
Abuzer Karaca
Abdurrahman Tekinalp
Abdülbaki Adsız
Abdürrahim Demir
Abdullah Özen
Ahmad Hussameddin
Ahmad Zamand
Ahmad Baban
Ahmad Yasser
Ahmed Soran
Ahmed Moheddin
Ahmed Mukci
Ahmed İzouli
Ahmet Aktaş
Ahmet Çiçek
Ahmet Getiren
Ahmet Taşkaya
Ahmet Yücedağ
Alidoust Kamal
Arzu Özdemir
Armanc Saîdpour
Akan Aslan
Anahita Mollaci
Ayfer Kutlay
Ayten Ataş
Arif Sevinç
Arif Ulcayo
Ahmet Alpaslan
Ahmet Adıgüzel
Ahmet Bataray
Ahmet Bulut
Ahmet Çelik
Ahmet Dağlı
Ahmet Er
Ahmet Kızıl
Ahmet Kartal
Ahmet Demirkaya
Ahmet Türkmen
Ahmet Akbaş
Ahmet Kaymak
Ahmet Yunis
Ahmet Sarı
Ahmet Topyürek
Ahmet Yeşilbaş
Ahmed Azadeh
Amed Çelîker
Aram Gernas
Amir Bayat
Ayfer Demirsoy
Ayhan Yıldız
Aysel Çürükkaya
Ayşe Günay
Ayşe Bostancı
Aytekin Karadağ
Akay Mat
Alfred Molle
Ali Baran
Ali Dağdelen
Ali Dönertaş
Ali Haydar Eser
Ali Burçak
Ali Erten
Ali Ataş
Ali Geyik
Ali Farzad
Ali Kurt
Ali Rıza Eren
Ali Uflaz
Ali Yüksel
Aliye Kutluktemur
Alem Işıklı
Alomer Manal
Amineh Boloun
Anıl Erorhan
Anur Kamaran
Arya Gündoğdu
Annett Winkler
Antonhy Yıldız
Ahmet Mat
Ahmet Yeşilbaş
Ahmad Delbrin
Ardalan Taher
Arife Şener
Arzu Doğan
Arzu Ülbeyi
Ahmad Fathi Mehri
Aryan Çamlıbel
Aslı Kama
Assad Abdulbaqi
Ateş Demirbağ
Ayhan Kutlay
Ayten Rana Arslan
Akif Özyıldırım
Arşevê Oskan
Atta Rauzeh
Atilla Ari
Aras Maulud
Arash Orami
Arzu Sefer
Armağan Doğan
Arjin Demircan
Asmar Barzani
Asrin Sütçü
Asrin Rasabi
Asia Barzani
Atilla Doğan
Avesta Abdullah
Aydoğan Özcan
Ayhan Zengin
Aysun Künçekli-Murat
Aydın Adıgüzel
Aydın Çakmak
Aydın Bulut
Ayhan Aldanmaz
Aynur Yıldırım
Ayşe Demir
Ayşe Gül
Ayşe Güler
Aynur Güldüre
Aynur Aktaş
Ayten Sünger
Azad Sabri
Azad Özer
Azad Bişeng
Azad Ayyıldırım
Azad Keştan
Azad Orami
Aziz Akgül
Aydoğan Alpaycı
Aydın Sütçü
Aylin Gök
Ayhan Zengin
Aysel Gürgüzel
Azad Baştaş
Azad Polat
Azad Şemdin Sawali
Azad Kalîk
Azad Ziya Eren
Azmi Çapa
Aziz Fallahi
Aziz Oyman
Aziz Tahan
Ali Asker
Ali Ataş
Ali Buran
Ali Korkmez
Ali Hüseyin Er
Ali Murat Tunç
Aziz Alış
Azime Genç
Azizê Eruhî
Ahmed Çamlıbel
Almass Ibrahim
Ashai
Aşvan Onay
Axîn Uçar
Axtyarm
Aydın Göl
Ayfer Yolal
Aysel Yıldız
Aynur Ülbeyi
Ayşe Göktaş
Ayşe Küçükoğlu
Aytaç Ülbeyi
Ayten Gürbüz
Azad Özdemir
Azad Etdöğer
Azado Jolan
Azamet İzci
Aziz Suleiman
Aziz Yalman
B. Çamlıbel
Baban Aras
Baran Müslüm Gündüz
Barlas Beyaztaş
Barbara Kızılateş
Baran Aydın
Barbara Van Rompaey
Baki Özaltun
Bayram Çiçek
Berfin Şahin
Bêkes Têlo
Bekir Üçken
Bektaş Soysüren
Bêrîvan Baştaş
Baver Çelik
Batin Germian
Barzou Ismael Mansour
Berat İnal
Berfin Samancı
Berivan Ekinci
Berivan Mavlay
Bêrivan Demir
Bayram Bozyel
Bayazid Özdemir
Bahar Demircan
Bahattin Yıldız
Bahattin Yeşilbaş
Bahtiyar Kahraman
Bahri Karhan
Bahri Kaya
Baki Baba
Barbara Van Rompaey
Baran Hemze
Baran Cansever
Baran Çolpan
Baran Demir
Baran Şeker
Barzan Kaygusuz
Bayram Yılmaz
Bayram Uçar
Bayram Kart
Bawer Çelik
Baki Erinç
Bawer Ekmekçi
Bawer Etdöğer
Bayad Mamand
Bayan Mamand
Bedretin Aslan
Bêrivan B.
Berçem Demirer
Bekir Uçar
Bekir Çelik
Bektaş Geyik
Belgin Atamer-Karakaş
Bengin Burkay Burçak
Bengin Tek
Bery Mamand
Besime Demirkaya
Bengin Çamlıbel
Berzan Burçak
Beyan  Nori
Baran Hancı
Bahar Abay
Bahar Erkuş
Barış Günay
Barış Aydın
Basri Yayan
Bayan Saleh Sitki
Bekir Topgider
Bektaş Özbaş
Bedri Çelik
Bedri Çınar
Bedir Salbudak
Bedriye Yardım
Bedriye Yıldız
Behram Xalid
Berfin Dila Ataş
Beko Torin
Bekir İnekçioğlu
Bekir Demirkapı
Bengül Yağıbasan
Berfin Gökpınar
Berzan Alpergin
Beser Camkıran
Besey Dağdelen
Bibani
Bilal Dilovan
Binali Mutlu
Bingul Kaygusuz
Bihar Ahmed
Bijan Zibai
Bilal Bektaş
Bilal Biçer
Bilal Doğan
Bilal Dündar
Bilal Hasan
Bilal Tarhan
Bircan Öztürk
Birsel Katurman
Birgül Akgöz
Bindi Kaya
Birsen Sezgin
Bişar Medya
Bedir Çınar
Bediye Eskin
Behçet Kıtay
Berzan Bertî
Bostan Burçak
Bostan Burkankulu
Bilgiye Yakar
Brusk Kutlay
Brusk Aiveri
Brûsk Yalman
Biskan Aziz Salih
Botan Kaya
Bozan Uçkan
Burkay Arslan
Burkay Bingöl
Burhan Demirbağ
Burkay Ataş
Busra Boylem
Burhan Ülbeyi
Buket Yaman
Bülent Demirel
Bülent Yıldız
Bülent Yalçınkaya
C. Alev
C. Ali Uflaz
C. Halis
Cabbar Bağlar
Cabbar Üstebay
Cafer Ölmez
Cafer Küçükyıldız
Cahit Çelik
Cahit Kaplan
Cahit Duran
Can Şeker
Can Koç
Can Bozkurt
Canan Aksoy
Canan Alagöz
Caner Kirbağ
Cahit Özlem
Carine Fayrio
Chamanaras Sadeyli
Cevdet Akbay
Celyaf Yunis
Cemil Eren
Cemal Mewlud
Cemal Şen
Cemalettin Barut
Ceng Sagnic
Cengiz Aslan
Cengiz Özcan
Cemil Öner
Cemil Balta
Cemal  Rifat
Cemal Doğan
Cemal Erdem
Cahit Çağabey
Caner Can
Cansu Şahan
Cihat Eldemir
Celal Yıldız
Celal Nagman
Celal Gökpınar
Cengo Aslan
Cemal Doğan
Celal Kızılateş
Cebrail Doğan
Cem Katurman
Cemal Ataman
Cemile Uyan
Cemo Karahan
Cengiz Genç
Cenk Bilir
Cevdet Ayaz
Cevdet Kelaş
Cezayir Alaca
Cezime Alpaycı
Cemal Doğan
Cemile Çiçek
Chako Palanu
Ciwan Tengezar
Ciwan Qoserî
Cihan Baykara
Cihan Genç
Cihan Satış
Cihan Korkmaz
Cihan Koç
Cihan Onay
Cihan Salbudak
Cîhanê Ruzer
Cuneyd Bişeng
Cemil Turan
Cemal Bulut
Celal Ezin
Celal Çiftçi
Celal Yardımcı
Cem Uzun
Cemal Çiftçi
Cemal Salman
Cemal Saygılı
Cemal Kevser
Cengiz Onat
Cengiz Demirbilek
Cenk Boran
Ceylan Güzel
Ceylan Bulut
Christian Van Rompaey
Choman Mamand
Cihan Baykara
Cihan Eruhî
Cihan Kama
Cihan Marc
Cihan Onay
Coşkun Arslan
Cuma Kama
Cumali Uyan
Cumali Gültop
Çekalî Kartal
Çeko Karadağ
Çeto Omeri
Çekdar Hekimoğlu
Çetin Aslan
Çetin Bayraktar
Çetin Dikmen
Çetin Taşçı
Çetin Yeşilbaş
Çiçek Koç
Çiğdem Demirsoy
D. Özdemir
Damla Özveren
Dara Han
Davut Ekinci
Deniz Ay
Deniz Budan
Deniz Karaoba
Derviş Kutluktemur
Derviş Akagündüz
Derya Acer
Derya Burkay
Derya Tunç
Derya Yaksan
Devrim Ateş
Dicle Rona
Dijle Zin Hekimoğlu
Dijle Eren
Dilan Aydın
Dilara Özdemir
Direjan-Ali Özdemir
Delal Demirbağ
Delkash Ghorbani
Dersimo Özcan
Derya Bozaba
Derya Yıldırım
Delal Bingöl
Delil Doğan
Deniz Ersöz
Deniz Aydın
Didar Barzani
Diyar Arcan
Dilan Timar
Dilawer Ajgeri
Dilsen Arslan
Dilşîrîn Burçak
Dilbirîn Aslan
Dilovan Demirbağ
Dildar Demirbağ
Dila Mîranî
Dilek Çelikcan
Dilovan Demirbağ
Dilşad Awnî
Dilşa Suleyman
Dijwar Bağoğlu
Dijwar Arslan
Diren Uzun
Direnç Yeşil
Dirêj Karadeniz
Diyar Öncü
Diyar Ronahi
Diyari Yalçın
Demhat Demirbağ
Demet Yardım
Delal Bischoff
Delal Gültop
Demani Güneş
Deniz Kılınç
Deniz Bozkurt
Deniz Kartal
Deniz Sarı
Demhat Eruhî
Derwêş Serhedî
Dersim Kaya
Doğan Altay
Doğan Karataş
Doğan Koç
Doğan Bener
Doğanay Avat
Doğan Atay
Doğan Yeşilbaş
Dilgerm Yazıcı
Dîlan Saîdpour
Doğan Kılıç
Doğan Ürün
Doğan Yıldırım
Döndü Kıran
Döne Gündüz
Dozdar Musa
Drêjan Jiyan Bilgi
Duma Şengül
Duran Mesil
Duran Doğruçam
Dursun Ülbeyi
Dursun Arıkan
Dursun Çiftçi
Duygu Bingöl-Karakaş
Duygu Özcanlı
Dürdane Uçar
Düzgün Kaplan
Düzgün Kaya
Düzgün Sayan
Düzgün Taşkıran
Düzgün Onay
Diya Azad
E. Calbay
E. Kaygusuz
Ebru Ermiş
Ebruhan Koç
Ebrahim Dabbaghi
Ebru Genç
Ekrem Karayiğit
Ekin Othmann
Emel Taşkıran
Emin Kaya
Erkan Kılınç
Erol Tümen
Erol Kemer
Erol Kaygusuz
Emin Yeşilbaş
Emine Ekinci
Emine Yazıcı
Ercan Sezgin
Ercan Arslan
Erdal Doğdu
Erdalan Şerifi
Erkan Başaran
Engin Demir
Emirhan Özdemir
Emrah Özdemir
Emin Bozutmak
Enver Türküncü
Evdile Koçer
Esma Çelik
Esma Ekinci
Ekrem Kutlay
Esma Kutluktemur
Esma Biçer
Efe Çavreş
Ekrem Avseren
Ekrem Kılagöz
Ekrem Genç
Ekrem Güçlü
Elmas Özgül
Emin Arslan
Efendi Koç
Erhan Yüksel
Erol Kaplan
Elif Çiçek
Ercan Yıldız
Ercan Kes
Erdinç Kaçar
Erdoğan Tacım
Elif Çağraş
Emin Özen
Emine Onay
Emirhan Uysal
Emrullah Bilir
Engin Bozkurt
Erdal Onay
Erdoğan Mert
Erkan Teymuroğlu
Eqbal Mohammadian
Ergül Kıyak
Erhan Arslan
Erol Köse
Esengül Düzce
Esin Doğan
Eşref Çakan
Eşref Şahin
Evan Yunis
Evin Kofli
Eyo Bischoff
Eyyup Karakeçi
Eyyüp Arslan
Eyup Alacabey
Eylül Demir
Ezzati Bomars
Êrîş Demir
Edat Dede
Ejder Samancı
Enver Şahin
Erdem Sökmen
Eser Karabulut
Esmail Anjiri
Esin Simpil
Eşref Çakan
Evin Işık
F. Kaygusuz
F. Najafi
F. Yüksel
F. Kaygusuz
Fadime Ulağ
Faik Bazencir
Fahri Yağan
Fatma Gök
Fatma Sayan
Fatma Doğru
Fatma Honca
Faruk Aras
Fatma Satiç
Fatma Sütçü
Fatma Samran
Fatma Özdemir
Fatma Tahtacı
Fatma Yıldırım
Fatoş Demirbağ
Facher Sindi
Fadıl Suna
Faik Esmer
Fahri Ercan
Farideh Ahmedî
Farih Azizi
Faruk Yıldız
Faiz Eşin
Fahrettin Açıkbaş
Fatma Aksoy
Fatma Ercan
Fatma Korkmaz
Fatma Ercan
Fedime Demir
Ferda Periçek
Ferdiye Feraset
Ferhad Maruf
Ferhat Doğan
Ferzan Şêr
Fettah Karagöz
Ferman Heşen Emin
Ferho Yalan
Ferzan Bakur
Fedekar Adar
Fesih Şeşeoğulları
Fewaz Isa
Fewzi Yalçın
Fettah Timar
Fırat Ülbeyi
Fexri Abdo
Ferhat Sağnıç
Ferhat Çakmak
Feyyaz Ekmen
Faysal Doğru
Faruk Polat
Faruk Etdöğer
Faruk Yıldırım
Farzad Mollaci
Fatma Katurman
Fatma Karabacak
Falah Kurdi
Faysal Onay
Fehim Yeşilbaş
Ferdi Yeşilbaş
Ferhat Karataş
Ferit Kapı
Ferhad Alan
Fettah Küçükoğlu
Fevzi Kartal
Fevzi Şêxo
Fevzi Yurttaş
Fevziye Perişan
Feyzi Fatemeh
Feyzi Bataray
Feyzullah Altun
Fırat Altındağ
Fuat Çiçek
Fidan Sezgin
Figen Yıldırım
Firas Yunis
Fikriye Özdemir
Fırat Çelik
Fırat Erdem
Filiz Bozkurt
Fikri Barzani
Fikret Alagöz
Fikret Özipek
Fuat Atlı
Fuat Bekar
Fuat Balkan
Funda Kızılateş
G. Çağruş
G. Doxan
G. Ataş
G. Akyıldız
G. Akdağ
G. Haydar Bayar
Galala Omar
Galip Arslan
Garip Çoban
Garip Akengin
Gaye Harman
Gasiye Aksoy
Gabar Çiyan
Gaffar Eması
Gaffar Bener
Galip Soysüren
Gavan Onay
Gazi Yıldız
Gernas Amedî
Gernas Baştaş
Golale Reşîd
Gönül Fidan
Gökhan Doğan
Gönül Göktaş 

Gulsun Kaya
Gurbet Bulut
Gülay Akyol
Gülhanım Bulut
Gül Günay
Gül Özbet
Gülay Demirel
Gülcan Kaçmaz
Gülcihan Bağoğlu
Gülda Güngör
Gülden Kartal
Gülefer Doğan
Gülfidan Yurttaş
Güllen Tahtacı
Güllü Onay
Gülnaz Yıldız
Gülnaz Avseren
Gültekin Gül
Gülsüm Soysüren
Güner Taze
Güngör Deniz
Güngör Acer
Güntekin Çelik
Gülhanım Doğan
Gülay Can
Gülcan Kirbağ
Gülen Çolpan
Güler Uludağ
Güley Tüptük
Gülistan Türküncü
Gülten Kaygusuz
Gülistan Kekti
Gülistan Yılmaz
Gülüstan Şengül
Gülsen Kelekoğlu
Gülşen Çetin
Gülsüm Yalçın
Gülsüm Yürekli
Güllü Kesen
Günay Dikmen
Gündüz Kazkura
Gürsel Karakaş
Gülistan İzgi
Gülün Korkmaz
Gülhan Kara
Güngör Özücangil
H. Newaf Yunis
H. Hüseyin Demirel
H. Ozan Aygün
Hacer Orak
Habip Erdem
Haci Abay
Hacı Feraset
Hakkı Turan
Halis Eren
Haney Keleş
Hasan Anul
Hasan Ali Demirel
Hasan Ali Öncü
Hasret Bulut
Halil Timur
Hatice İzgi
Hatice Soysüren
Hişyar Özalp
Hacı Akman
Hacı Demirhan
Hacı Doğan
Hacı Korkmaz
Hacı Kutlu
Hacer Çiçek
Hadi Yıldız
Hairan Kamil
Hakkı Bingöl
Halil Altay
Halil Saso
Halis Kaya
Halime Çakar
Halit Altuncevahir
Hama Sarwat
Hamit Yılmaz
Hamza Kadar
Hamza Güzeler
Hanım Çiftçi
Hatice Taze
Harun Kızılkaya
Hasan Aksoy
Hasan Bildirici
Hasan Çiçek
Hasan Dağtekin
Hasan Dağdelen
Hasan Kaya Göker
Hasan Karer
Hasan Kabael
Hasan Dere
Hasan Demir
Hasan Sağlam
Hasan Sarı
Hasan Umar
Hasan Etdöğer
Hasan Taşan
Hasan Yeşilbaş
Hassan Ahmad
Hanar Goran
Hakan Yılmaz
Hakim Hoşgul
Hakime Coşkun
Hakkı Yıldırım
Hakan Karaaslan
Hana Said
Hawar Nurî
Hamdan Çelik
Handan Cömert
Haney Çelik
Hatice Yagicibulut
Hast Soran
Hawar İbrahim
Hawar Ashna
Hayrünisa-Nur Şafakçı
Hayri Şahin
Hayriye Öztürk
Hayrullah Özen
Hakan Boyraz
Halil Kızılateş
Halil Doğan
Halil Başyurt
Halis Kaya
Halis Yeşilbaş
Haluk Öztürk
Hamit Sarıkaya
Hamid Aksoy
Hanifi Bakır
Halo Elî
Hasan Kaya
Hasan Kılıncalp
Hasan Soysüren
Helmet Elî
Hana Ferîdon
Hasan Göktaş
Hatun Doğan
Helin Köse
Hıdır Göktaş
Hakan Durak
Hakkı Ataş
Halil Yalman
Hamit Dalgıç
Hasan Yalman
Hasret Aksu
Hatice Nigam
Hatice Özaltun
Hatice Taş
Hayal Bircan
Hêja Nurî
Hêvî Qertel
Hevin Burçak
Helin Özdemir
Hêlin Ceylan Öksüz
Halis Eren
Hemen Imad Sidki
Hikmet Tektaş
Haşim Onaç
Hüseyin Kaya
Hakan Çolpan
Hanım Geyik
Harss Zebarî
Harman Nanva
Hasan Ateş
Hasan Arslan
Hasan İvecen
Hasan İsmail
Hasan Aydın
Hasan Barak
Hasan Korkmaz
Hasan Nasır
Hasan Yıldız
Hıdır Akpayrak
Hanım Üreğil
Hanım Anlı
Hardy Qadir
Hasan Kara
Hasan Taşkın
Hasan Sağır
Hatice Demirsoy
Hatice Karaoba
Hatice Sayan
Hatice Alagöz
Hatice Soysüren
Hava Erdem
Haydar Javhar Kader
Haydar Doğan
Hayrettin Ülbeyi
Hayati Eratlı
Haydar Beyaztaş
Haydar Chamê
Haydar Çolpan
Helin Turhan
Hejar Çolpan
Hero Abdulla
Hesen Kawa
Hilal Koç
Hikmet Serbilind
Hikmet Yeşilbaş
Hıdır Yüksel
Hızır Solmaz
Hêvî Etdöğer
Hez Soran
Hewa Rawanduzi
Hîva Bawer
Hîwa Nadir Kader
Dr. Hüseyin Bektaş
Av. Hüseyin Sado
Hüseyin Aydın
Hemze Amedî
Heval Hekimoğlu
Heval Elakgaz
Heval Çolpan
Heval Dalgıç
Husoyê Emîn
Husên Habaş
Hülya Senem
Halil Ataç
Halil İnan
Haydar Doğan
Hasan Daş
Hasan Onay
Haşim Kutlu
Hıdır Sarıkaya
Hıdır Yalçın
Hıdır Şengür
Hıdır Kaçar
Hilke Aslan
Hikmet Çetin
Hikmet Yeşilbaş
Hilmi Demirer
Hanife Akın
Hannan Muhemed
Haşen Sait Hasen
Hosayin Kurî
Hossain Abobakr Abdulla
Hurşit Kaplan
Hülya Öztürk
Hülya Şengül
Hürriyet Akdoğan
Hüseyin Aydın
Hüseyin Aktaş
Hüseyin Bataray
Hüseyin Bildik
Hüseyin Büyrükcan
Hüseyin Çılgı
Hüseyin Güler
Hüseyin İnsan
Hüseyin Kaya
Hüseyin Kiraz
Hüseyin Kaya
Hüseyin Elmas
Hüseyin Odun
Hüseyin Önel
Hüseyin Gazi Monay
Hüseyin Özdemir
Hüseyin Sağır
Hüseyin Şahin
Hüseyin Şanlı
Hüseyin Sana
Hüseyin Küy
Hüseyin Makbul
Hüseyin Yıldırım
Hüseyin Kocamış
Hüseyin Körfeci
Hüseyin Çağlayan
Hüseyin Çelik
Hüseyin Burçak
Hüseyin Sarıtaş
Helbest Çetin
Hüseyin Demir
Hüseyin İzgi
Hüseyin Karakuş
Hüseyin Mencütek
Hüseyin Aytekin
Hüseyin Şengül
Hüseyin Yeşil
Hüseyin Yıldırım
I. Lutîmil
Issa Nicheyi
Iryna Polat
Idrîs Dousky
Idris Musa
İ. Şahin
İbrahim Alagöz
İbrahim Aydın
İbrahim Dağdelen
İbrahim Mutlu
İrfan Gündüz
İsmail Ay
İsmet Taştan
İbrahim Amin
İbrahim Aslan
İbrahim Aydın
İbrahim Arslan
İbrahim Soysüren
İbrahim Bayvat
İbrahim Güçlü
İbrahim Kok
İbrahim Hesen
İbrahim Çakır
İbrahim Soysüren
İbrahim İnsan
İbrahim Ezgin
İbrahim Karakaya
İbrahim Doğan
İpek  Şengül
İbrahim Kibar
İbrahim Geyik
İbrahim Mutlu
İbrahim Saleh
İbrahim Soysüren
İbrahim Taştekin
İbrahim Yüksek
İbrahim Zincir
İdris Okutucu
İrfan Sayılgan
İrfan Yeşilbaş
İrfan Dağdelen
İdet Balcı
İnan Akyol
İhsan Şener
İhsan Batır
İhsan Kaya
İhsan Ercan
İhsan Aydın
İlhami Bataray
İlhami Erdoğan
İlkay Akıncı Şengül
İlyas İrten
İlyas Şeker
İmad Ali
İmam Can
İmam Taşçıer
İmam Gündoğdu
İrfan Kaya
İrfan Çakıcı
İrfan Yıldırım
İshak Irmak
İsmail Güler
İsmail Öztürk
İsmail Özdemir
İsmail Yıldız
İsmet Bingöl
İsmail Taşkıran
İsmet Bor
İlyas Deniz
İlyas Güler
İlkan Özkan
İsa Bulut
İsmail Yıldız
İsmail Arslan
İsmail Çakmak
İzeddin Kaplan
İsmet Demirel
İsmet Bülent Gül
İsmet Güneş
İsmail Yazar
İbrahim Mahmud
İbrahim Ballat
İbrahim Dağdelen
İbrahim Honca
İbrahim Malgir
İlhan Akar
İmam Gökpınar
İmam Can
İnci Onay
İnci Doğan
İsmet Aydemir
İsmail Arslan
İsmail Öz
İsmail Solmaz
İrfan İzgiler
İlhan Güneri
İmam Çoban
İsa Kaya
İsa Tekin
İzzet Akgül
İzzet Çelebi
Jack Dennis
Jafar Jolan
Jamal Amîdya
Jal Jamal Haji
Jamal Jaf
Jan Dost
Jan Geşo
Jan Suleyman
Jelal Bane
Jigerxuen
Jir Ekmekçi
Jiyan Bozkuş
Jiyan Lövicah
Jiyan Onay
Jîyan Nurî
Jiyany Azad
Jiwan Ali Shake
Jaspah Palaneti
Jotyar Barzani
K. Bager
K. Latif
Kamuran Oto
Kazım Burçak
Kadim Kann
Kale Hawal
Kalender Doğan
Kalender Akın
Kalender Şahin
Kadir Aydın
Kadir Tosun
Kadir Çelik
Kadir Dalkıran
Kadir Kadan
Kadir Kağıtçı
Kamil Koç
Kamil Demir
Kader Çelef
Kadriye Yüksel
Kamber Güneş
Kamer Beysülen
Kamuran Bingöl
Kamran Hawrami
Kamiran Derweş
Kanenar Barzani
Kajen Barzani
Karip Yeşilbaş
Karo Said
Kasım Boran
Kazım Aktaş
Kazım Çalar
Kazım Aydın
Kazım Özdemir
Kasım Gültekin
Kadah Ghautschi
Kamal Mawloodî
Kamil Ermiş
Kanera Orami
Kaya Yıldırım
Kebise Yıldız
Keça Kurd
Kemal Bal
Kemal Demirci
Kemal Doğan
Kemal Hawrami
Kemal Yagicibulut
Kemal Karabulut
Kerem Kemer
Kemal Öztürk
Kemal Aras
Kemal Çelik
Kerem Çakı
Kemal Cömert
Kemal Demirsoy
Kemal Khalit
Kemal Atan
Kemal Özgür
Kenan Akter
Kenan Alabay
Kenan Kayanaslan
Kenan Günay
Kenan Rona
Kendal Yazıcı
Kerem Timar
Kerem Bulut
Kerim Arslan
Kerim Karabağ
Kevi Ali Rashid
Khalil Dashti
Khorshid Kadoda
Khosrow Abdollahi
Kibar Feraset
Kinem Doğan
Kocher Hama
Koçer Arslan
Kovan Amedî
Kolon Ghautschi
Kunji Sabah
Kubat Murat
Kubilay Murat
Kudret Burçak
Kumriye Bircan
Kurdistan
Kutbettin Özer
Kutbettin Arıkboğa
Kurbani Demir
Kazım Yavaş
Lezgin Kahraman
Lokman Aytekin
Lorin Dikmen
Lezgin Akbal
Lezgin Şêxo
Lana Toufîq
Lale Şahin
Laleş Qaso
Laser Etdöğer
Latif Turhan
Latif Camkıran
Levent Çokdeğerli
Levent Güler
Levent Özalp
Letife Timar
Leyla Geyik
Leyla Katîm
Leyla Sırma
Leyla Miro
Liva Tutal
Lone  Balik
Lorin Çetin
Loghman Ayami
Leyla Ekinci
Leyla Suleyman
Leyla Bazencir
Leman İnan
Lokman Kadak
Lokman Özdemir
Lokman Polat
Loqman Ertaş
Lorin Demirbağ
Luqman Kizmaz
Lütfi Karagöz
Lütfi Laleci
M. A. Altun
M. Özdemir
M. Yıldırım
M. A. Raşîd
M. Ali Doğan
M. Kandemir
M. Mela Ahmed
M. Niyazi Özdemir
M. Sait Durkal
M. Şefîq Oncu
M. Sıddık Ölçer
M. Ali Yüksel
M. Ali Işık
M. Ali Kama
M. Ali Seyrek
M. Ali Akpınar
M. Sıddık Boğa
M. Zahit Ekmekçi
M. Zeki  Çılgın
M. Şerif Şener
M. Nevrozoğlu
M. Şahindal
Macit Çiftçi
Manouchli
Mahabad Fatah
Mahir Akbaba
Mahir Berwari
Mahir Oğuz
Mahmut Erten
Mahmut Aydın
Mahmut Karabağ
Mahmut Oruç
Mahmut Bazan Aygören
Mahyedin Oğuz
Mariam Ibrahim
Mamebrahimi
Mazlum Ünlü
Mahmut Başaran
Mahmut Güler
Dr. Mahboob Mehdî
Mamed Deriki
Mazlum Yasin Bingöl
Mahabad Ruştî
Mahmut Kocabay
Mahmut Yaksan
Mohamad Alanjani
Mutlu Korkmaz
Murat Abdi
Maruf Yılmaz
Maruf Şahin
Mazlum Ceylan
Mervan  Reşid
Mansur Yıldız
Mahmut Mustafa
Mahmut Akgül
Mahdi Najafi
Mahmoud Maloudizadeh
Mary Kadoda
Masoud Orami
Maley Aydın
Maygül Doğan
Mazlum Doğan
Mithat Kaplankıran
Miras Taş
Misto Burçak
Mecid Turan
Memed Yazıcı
Mehmet Aslan
Mehtap Ateş
Mesut Kaplan
Metin Aslan
Metin  Erdem
Metin Can
Metin Bingöl
Meki Kurdin
Monir Suleyman
Mulla Odabaş
Mustafa Bozkır
Mahmut Kaya
Mahmut Onay
Mustafa Kara
Mustafa Çamlıbel
Mustafa Demirel
Mustafa Özdemir
Mehmed Dehsiwar
Mehmet Balkanlıoğlu
Memet Atik
Memet Karaoba
Mehmet Ş. Yeşilbaş
Mehmet Akdağ
Mehmet Aslan
Mehmet Bozkurt
Mehmet Peker
Mehmet Çolpan
Mehmet Ustabay
Mehmet Yeşilbaş
Mahmut Kaya
Mahsum Dicle
Mahmut Korkmaz
Mahmut Korkmaz
Medya Özvan
Medîa Tayyeb
Mahmud  Erdem
Mahmut Arslan
Mahir Coşkun
Mahir Çelik
Mansur Aktaş
Mafo Ülbeyi
Marc Hami
Maruf Yeşilbaş
Medya Demir
Mehdi Aygören
Mehmet Agit
Mehmet Aydın
Mehmet Halitoğlu
Mehmet Baydar
Mehmet Duman
Mehmet Emin
Mehmet Ekinci
Mehmet Kaya
Mehmet Malkoç
Mehmet Özsoy
Mehmet Can Almaz
Mehmet Sait Zeybek
Mehmet Sait Demir
Mehmet Ziyaddin Kuluktemur
Mehmet Günay
Mehmet Kaya
Mehmet Sarı
Mehmet Tanrıverdi
Mehmet Tanrıkulu
Mehmet Ünlüdere
Mehmet Arıkan
Mehmet Baran
Mehmet Bozkurt
Mehmet Çalış
Mehmet Dakir
Mehmet Elbistan
Mehmetşah Çınar
Mehmet Habip Şimsek
Mehmet Nuri Çamlıbel
Mehmet Özdemir
Mehmet Gülseren
Mehmet Kızılkaya
Mehmet Sağır
Mehmet Yıldız
Mehmet Yılmaz
Mehmet Aşkın
Mehmet Arslan
Mehmet Sarı
Mehmet Eren
Mehmet Etdöğer
Mehmet Özgül
Mehmet Gülseren
Mehmet Çobanoğlu
Mehmet Tüzün
Mehmet Yıldız
Mehmet Yeşilbaş
Mehmet Uzun
Mehdi Topdemir
Melahat Hekimoğlu
Menekşe Çelik
Meral Üreğil
Mervan Abul Ahmed Algan
Merwan Bitlisi
Meryem Aydın
Meryem Çetin
Meryem Karaoba
Mesut Günay
Mesud Tek
Metin Elveren
Metin İncesu
Metin Mirxan
Mehmet Soysüren
Mehmet Ali Duman
Mehmet Şerif Bokarı
Mehmet Tanrıkulu
Melahat Hekimoğlu
Merwanê Keleş
Meryem Demir
Meryem Korkmaz
Mesut Durmuş
Metin Bal
Metin Doğan
Metin Yiğitoğlu
Metin Zengin
Metin Mert
Metin Türk
Mesut Günay
Mesud İnan
Metin Yışıl
Mevlut Korkmaz
Meyrem Yağmur
Midya Kaplan
Mihemed Mela Ahmed
Mir Idris
Miriam Sabir
Mizgin Dijle
Mîwan Ruştî
Mirzan Kama
Miran Ruştî
Miro Haci
Mirzettin Balka
Mithat Arslan
Mohsen Saadi
Mohsen Nanva
Mohieddin Darwish Zade
Morteza Malek
Mostafa Akram Tishko
Mukader Kes
Mumin Yüksel
Muhamad Soran
Murat Altun
Murat Kulat
Musa Upçin
Mustafa Ak
Mustafa Ateş
Mustafa Barzani
Mustafa Mayda
Mustafa Topgider
Mustafa Coşkun
Mustafa Günay
Mustafa Korkmaz
Mustafa Konyalı
Mohsîn Khalit
Mohamad Sheikh
Mohamad Salloum
Mohamed Mustafa
Mohamad Dlemi
Mohamad Ahmed
Mohamed Ali Najib
Mostafa Ahmad
Muhammet Raşit Gövercin
Muharrem Gün
Muhlis Doğan
Muhittin Yardım
Muhittin Çiçek
Murat Adar
Murat Dal
Murat Kaya
Murat Adıgüzel
Murat Taş
Mürsel Ekinci
Musa Erdoğan
Mustafa Arslan
Mustafa Dalgıç
Mustafa Taşkan
Mustafa Suleyman
Mustafa Keskin
Murat  Durkal
Murat Çapar
Murat Güney
Murat Göçer
Murat Taş
Musa Özdemir
Mustafa Arslan
Mustafa Aydoğan
Mustafa Aklıbaşında
Mustafa Bataray
Mustafa Özkul
Mustafa Toprak
Mulis Keser
Mustafa Altay
Mustafa Özcan
Mustafa Ekci
Mustafa Katurman
Mustafa Yıldız
Mustafa Yıldırım
Mustafa Yenigün
Murad Ciwan
Murat Ağırkaya
Murat Aktaş
Murat Zengin
Murat Aydın
Murat Şevger
Murat Tosun
Murat Yeşilbaş
Murat Yıldırım
Mustafa Kısabacak
Mustafa Burçak
Mustafa Ülbeği
Musa Reşid
Mustafa Semih
Mustafa Aydın
Mustafa Yeşilbaş
Muzaffer Tekeş
Münir Kebir
Münevver Aşkın
Münevver Yiğitoğlu
Müşerref Üreğil
Mehmet Bayram
Medeni Ayhan
Memet Dilmen
Mustafa Durucu
Mustafa Kurnaz
Mustafa Rasani
Muzaffer Yeşilbaş
Muzaffer Şener

N. Bozkuş
Netice Durucu
Naci Yağmur
Naciye Doğan
Nafiz Yaşar
Nalin Ekinci
Narin Eren
Nariman Mustafa
Narges Mahmodi
Nalin Alp
Namdar Seçkin
Narin Onay
Nargül Konak
Nasrettin Doğan
Nasser Pakseresht
Nawal Salman
Navdar Yazıcı
Naz Imad Sidki
Nazmi Kıvrak
Nazim Taycim
Nazlı Taleschie
Nadir Duman
Nasan Solmaz
Nasreh Amin
Nassima Barzani
Naşit Nabi Can
Nawber Perhaç
Nassrin Purouzan
Nazlı Onay
Nazê Temo
Necmettin Kıran
Nebih Aslan
Nebahat Kızılateş
Nermin Ataş
Nermin Can
Newroz Ateş
Nuran Yazıcı
Naci Akdağ
Nawzad Abdulla
Nazir Ali
Naz Soran
Necati Dalgıç
Necati Tank
Necati Şahin
Necdet Kıtay
Nedim Baran
Nesrin Othmann
Nevin Can
Nevzat Taşkan
Nevzat Teker
Nezahat Keskin
Newroz Bawer
Newroz Çiftçi
Nesrîn Sadik
Necla Çamlıbel
Necla Çiya
Necla Atlan
Necat Özbey
Necip Demirsoy
Nedim Altay
Nesrîn Nurî
Nesrin Kutlay
Nermîn Ahmed
Nermine Temo
Nêrgiz Bawarî
Nevzat Karakeçi
Nezlihan Çelik
Newal Ruşen
Nicolas Van Rompaey
Nihal Demirkaya
Nihat Budan
Nihat Kaya
Nihat Ölmez
Nihat Saltaş
Nilüfer Öcal
Nihal Bilgi
Nihat Güney
Nihat Karadağ
Nimet Alkan
Nimet Aydın
Nimet Yeşilbaş
Nizamettin Taş
Nil Demirkazık
Nilgün Çelik
Niyazi Gürbüz
Niyazi Öztaş
Nora Şevbihiv Sinemillioğlu
Nuran Koptur
Nurcan Salbudak
Nuri Çiçek
Nuriye Karaoba
Nurettin Bulanık
Nurettin Coşkun
Nurettin Adıgüzel
Nurettin Demirbağ
Nurettin Tağtekin
Nurettin Yıldız
Nurcan Sütçü
Nurcihan Koç
Nurgül Çelik
Nusrettin Yüksekkaya
Nujîn Eruhî
Nuran Yılmaz
Nuri Kayanaslan
Nural Doğan
Nusret Kart
Nusrettin Etdöğer
Nusrettin Işık
Nuvfel Özdemir
Nükhet Alpaycı
Oktay Yağmur
Oktay Coşkun
Olcay Bulut
Omid Jolan
Orhan Arslan
Orhan Kılıç
Orhan Kaya
Orhan Çetin
Orhan Budak
Orhan Atlan
Osman Ali
Osman Erdal
Osman Ertürk
Osman Acar
Osman Çınar
Osman Demir
Osman Duman
Osman Kılıçalp
Osman Kara
Osman Radfar
Osman Saraçoğlu
Osman Sarıtaş
Orhan Daş
Orhan Kutlu
Orhan Çelik
Orhan Yeşilbaş
Osman Abdullah
Ozan Erkan
Ozan Telli
Ömer Ayaz
Ömer Özmen
Ömer Dündar
Ömer Taş
Ömer Dalgıç
Özcan Ayboğa
Özgür Akyıldız
Özlem Çekiç
Özlem Çelik
Özlem Kara
Özlem Yakar
Özkan Çelik
Öznur Yüksel-Özen
Öznur Sezgin
Ömer Baykuş
Ömer Çiçek
Ömer Ekinci
Ömer Mavlay
Ömer Sütçü
Ömer Tahtacı
Özden Aydın
Özlem Alkan
Özlem Köse
Ömer Ekmen
Ömer Anul
Özer Urun
Özer Eren
Özkan Bayar
Özlem Arcan
P. Ghorbani
Pakize Feraset
Pari Afsar
Perizad Şaban
Pervin Söyünmez
Pervin Işık
Paşa Akdoğan
Pelin Demirel
Parwaneh Ghorbani
Paeman Kurdi
Payman Ahmad
Perihan Özücangil
Pervin Yagicibulut
Perihan Özdemir
Pınar Aksoy
Pınar Kahraman
Pir Hüseyin Bildik
Polat Yanar
Pshtiwan Mohamad
Pelda Yalçın
R. Demirel
R. Akdağ
R. Fener
Rafat Samou
Rahel Ali
Rahime Yıldırım İnanç
Rahime Demirsoy
Ramazan Altınparmak
Ramazan Alagöz
Ramazan Adıgüzel
Ramazan Arslan
Ramazan Bataray
Ramazan Baştaş
Ramazan Yılmaz
Ramazan İzgi
Ruşen Mavlay
Ramazan Bulut
Ramazan Dalgıç
Rasoul Chatour Nejad
Rojhat Çelik
Rojin Çakar
Ronahi Demirbağ
Roni Zaza Öğüt
Rauf Öncü
Raman İzouli
Ramazan Uçar
Ramazan Moray
Ramazan Zengin
Rawa Ali
Recep Kocabay
Recep Yeşilbaş
Rehber Bilgin
Rênas Zîlan
Rezan Demirsoy
Reyhan Çelik
Remzi Güldüre
Refik İncir
Refa Çolpan
Remezan Derbaz
Resul Yüksel
Resul Adıgüzel
Resul Yeşilbaş
Renas Gültop
Reyzan Kılıç
Reşit Deli
Renas Taşkıran
Resul Gül
Revassi Masoud
Reşo Zîlan
Reşat Gürbüz
Rêzan Arjen
Rêzan Rêzdar
Rêzan Onay
Rıfat Aygün
Rıfat Yılmaz
Rıfat Aksoy
Rıfat Gazigel
Rıdvan Sesli
Rıdvan Yunis
Rıza Şerif Gümüş
Rıza Burçak
Rıza Çolpan
Rızgar Ateş
Rizhna Sabir
Roja Olfati
Rojhat İnan
Rodi İlgen
Rodi Bircan
Rodi Çelan
Rohatzane Arslan
Ronahi Ataman
Rojan Etdöğer
Ronayi Akgül
Roni Keleş
Roni Burçak
Roni Etdöğer
Rojda Temurlenk
Rohat Doğan
Rohat Yücel
Rojhat Kaygusuz
Rocan Alabay
Ronî Zaza
Roza Kurd
Roza Germian
Rozerin Ataman
Ronas Koban
Rıza Güner
Rubar Demirbağ
Rûbar Saîd
Rojin Demirbağ
Roni Alasor
Roni Demirbağ
Rodi Demirbağ
Rodi Kaya
Rodi Burçak
Rojin Şahin
Rojin  Reşid
Rojin Uni
Rojin Demirbağ
Refik Gülsever
Roşan Lezgin
Ronahî Coşkun
Roni Zaza Öğüt
Roza Turhan
Rubar Ak
Rubar Demirbağ
Ruken Doğan
Ruken Gürbüz
Rûken Burçak
Ruken Çakmak
Rukiye Turan
Ruşen Demirbağ
Ruşen Çamlıbel
Ryad Omar
S. Akdağ
S. Kişin
Sawen Mustafa
Saiwan Toufîq
Sabri Bataray
Sabire Aydın
Sacit Güneş
Sait Dalgıç
Salman Özücangil
Salar Kaplan
Sazan Guroon
Said Huseyni
Sidar Bingöl
Sidar Alabay
S. Berkel Baran
Sadık Şahin
Safiye Dalgıç
Sakine Cam
Saman Djadin
Sami Kaya
Saniye Akay
Sandra Etdöğer
Savaş Koptur
Savaş Günay
Shabean Waisi
Siamend Amin Muhamed
Sinan Aslan
Av. Sıdkı Zilan
Saadet Demir
Said Tabrizi
Sabah Mohamad Hassan
Sabri Kıran
Sabri Çelebi
Sabri Çiftçi
Saleh Fathi
Salih Dündar
Salih Atmaca
Salih Bataray
Salih Kubat
Salihê Omerî
Salim Hesen
Saleh Kritrascha
Sami Anlı
Sami Kaya
Samili Krasniki
Sarbast Fatah
Sarkan Saeed
Savaş Kama
Sait Yolal
Sait Bingöl
Sadet Taşlıoğlu
Salih Hekimoğlu
Salih Yıldırım
Samet Küçükoğlu
Sayit Soysüren
Sebahat Türküncü
Sebahat Kılıç
Seher Onay
Selahattin Yeşilbaş
Serdal Yazıcı
Serdar Çolak
Serdar Roşan
Serdar Yarar
Serdar Xoce
Serdar Altay
Serhan Özyurt
Serhad Bertî
Sertif Kıtay
Sertaç Özdemir
Sedat Kahramanoğulları
Sedat Gürgüzel
Sefer Altun
Selahattin Yaşar
Serhad Amedî
Serhad Bapîr
Serkan Özdemir
Servan Doğan
Seyîtxan Kurij
Serhanê Torî
Senar Karbasîyan
Sevim Alabay
Selahattin Kılınç
Selda Demirsoy
Selim Can
Selim Ergun
Selim Çürükkaya
Selay Erten
Semra Güler
Serhat Çakmak
Serhat Aksoy
Serkan Demirsoy
Servan Doğan
Sevim Altun
Sevilay Doğan
Seyhan Etdöğer
Seyit Erdoğan
Seyid Rıza
Seyran Çamlıbel
Shawbo Muhyardeen
Shahin Rasoulpoor
Shala Rasoulpoor
Shiller Seyednezhadian
Sıtkı Üner
Sıddık Akdağ
Sıddık Kaya
Sibel Mehmetoğlu
Sibel Ataş
Sibel Taş
Sinan Manal
Sinan Can
Sinan Yüksel
Sherna Hevjin
Shahla Qaderi
Shergo Miran
Serbest Ciwan Alp
Serhat Camcı
Serhat Çolak
Songül Akdağ
Songül Kumkuş
Sultan Özdemir
Suna Akdağ
Suat Eruhi
Selahattin Gün
Selahattin Kılıç
Sait Çürükkaya
Shivan Sindy
Sebiha Biçer
Seher Özcan
Seher Özücangil
Sevgi Çaçan
Sevgi Çolak
Sercan Bingöl
Sedat Karakaş
Semir Bulut
Sultan Kasun
Semra Demirbağ
Sena Imad Sidki
Sedat Günçekti
Sedir Avan
Sefan Tunç
Senayi Dir
Serdar Arslan
Sertif Çelik
Servet Arzin
Sibel Altun
Suna Arslan-Uçar
Senur Kaya
Serdar Eren
Serdar Özdü
Serdar Yalçın
Serdar Karayılan
Serhat Alpaycı
Sertaç Kutlay
Sevgi Sağlam
Sevinç Kaçar
Sertaç Burçak
Selma Demir
Selçuk Kara
Selda Keştan
Shahnaz Rashidi
Sirovs
Sidar Rêzan
Senem Çamlıbel
Semra Çiçek
Serdar Kızıl
Suzan İzgi
Süleyman Arslan
Selda Kama
Selçuk Anlı
Servet Akıncı
Serhat Çevik
Sharzad Noary
Sinan Gül
Stran Çetin
Serdar Abdullah
Serdar Burçak
Serdar İnal
Selam Isa
Selahattin Taş
Selahattin Yıldız
Selma Aksoy
Serkan Göktaş
Serkan Uflaz
Sertaç Şeker
Sevimli Yıldız
Sevim Müslüm
Sevda Çelik Taş
Sevda Akkur
Sevda Bağoğlu
Sevda Yiğit
Sêvê Aydın
Sinan Feraset
Shilan Abobakr Abdulla
Sincar Kıtay
Silêmanê Alîxan
Sipan Dalgıç
Songül Yıldız
Songül Karabulut
Sultan Gülmez
Sultan Yüksel
Sultan Yıldırım
Suna Arslan
Susan Barzani
Suna Arslan
Sutey Çakmak
Suzan Oruç
Süleyman Aydın
Süleyman Akkoyun
Süleyman Bingöl
Süleyman Değirmen
Süleyman Gülpınar
Süleyman Sayan
Süleyman Yeşilbaş
Sürmeli Yeşilbaş
Siyamed Alxasi
Sipan Demirbağ
Serwan Özdemir
Suat Binici
Suat Özcan
Suna Özcan
Sydney Halmat
Şasenber Dalgıç
Şakir Şimşek
Şakire Küçükyıldız
Şehribey Eren
Şermin Ay
Şilan Erdal
Şilan Demir
Şirvan Daş
Şiyar Çakar
Şükran Mavlay
Şükran Çiçek
Şurzan Yazıcı
Şükran Yıldız
Şeref Akgül
Şeref Gündüz
Şermin Bozkuş
Şevket Dalga
Şevki Hüseyin Kızılocak
Şenol Çelik
Şenol Kaygusuz
Şahin Çetin
Şaban Aslan
Şahap Kaya
Şahin Yılmaz
Şahnaz Hesen
Şahize Uzun
Şahinê Bekirê Sorekli
Şemsettin Çelik
Şengül Onay
Şener Alman
Şerdan Bircan
Şerif Felekoğlu
Şeyh Mehemed Kulaksız
Şeyhmus Özmez
Şoreş Zirek
Şoreş Demircan
Şivan Kutluktemur
Şivan-Uğur Üktü
Şirwan Zewkari
Şexmus Demirtaş
Şexmus Aydoğmuş
Şakir Tutal
Şehnaz Altun
Şemal Ebdula
Şemsi Turgut
Şervan Yalman
Şevket Dalga
Şevket Arslan
Şeyhmus Özdemir
Şilan Özdemir
Şilan Ekinci
Şinasi Soysüren
Şirin Ekmekçi
Şîrwan Ruştî
Şirnaz Yıldız
Şiyar Kutluktemur
Şiyar Bozhan
Şoreş Aslan
Şoreş Gernas Alp
Şoreş Sil
Şukriyê Omerî
Şükrü Özdemir
Şükrü Kaya
T. Aslan
T. Ateş
Tahir Gündüz
Tacettin Genç
Tacim Yüksel
Tahsin İnanç
Tahsin Şera
Tahsin Demirsoy
Tajron Mamar
Talet Uzun
Taner Uçar
Taner Anlı
Tarık Ekmekçi
Tarık Yiğit
Tarkan Koç
Tanga Amîn
Taner Can
Tara Orami
Taylan Doğan
Taylan Özgür Kızılkaya
Tayyip Kızılyıldız
Tanja Mohamad
Tavga Refat Mustafa
Tosinê Reşîd
Tehsin Aslan
Tekin Oral
Tekin Kama
Tekin Timar
Temo Mamed
Temur Doğan
Telha Bataray
Tevfik Anlı
Teyfik Can
Têmûrê Xelîl
Tijen Akdağ
Toba Anjiri
Tofan Gürses
Tolla Semo
Tolu Aligül
Tuhran Kaygusuz
Tuna Dalgıç
Tuncer Yeşilbaş
Turan Bircan
Turan Zengin
Turan Güngör
Turan Yeşilbaş
Turgay Dalgıç
Tülay Koyuncu
Tülay Aydoğan
Tülay Zengin
Tülin Gök
Türkan Parlak
Ubeydullah Kaplan
Ufuk Berdan
Umut Aşkın
Umut Karataş
Umut Bal
Uygar Cömert
Ümitcan Timar
Ümit Tektaş
Ümit Beyazdağ
Ümit Oğuz
Ümit Kaya
Ümit Yıldız
Vahit Soysüren
Vedat Dede
Vehbi Baysal
Veysel Yağan
Veysel Dümen
Veli Alagöz
Veli Uğur
Vildan Tanrıkulu
Vedat Korkmaz
Vedat Dilmen
Veysi Taş
Veli Korkmaz
Veli Doğan
Veli Kaya
Veysel Dalgıç
Welat Efrin
Welat Mahir Hekimoğlu
Welîd Aqreyî
Welid Haşan Hogir
Weisi Oda
Weys Amed
Weys Berrak
Xelil Loman
Xelil Dur
Xelil Mihemed Abdollah
Xemgîn Baştaş
Xêro Ülbeyi
Xalid Xoce
Xezale Dur
Xunav Öncü
Xurşit Kaplan
Y. Timur
Yağmur Kelekoğlu
Yıldız Yazar
Yıldız Karaçelik
Yıldırım Gülseren
Yılmaz Kesen
Yılmaz Kelaş
Yılmaz Yeşilbaş
Yad Salih
Yadigar Bent
Yakup Dirman
Yakup Gül
Yakup Çiğil
Yasin Bildik
Yasin Etdöğer
Yasin Barzani
Yaşam Avseren
Yaşar M. Hameti
Yaşar Abdulselamoğlu
Yaşar Gülen
Yaşar Karadoğan
Yazgülü Mutlu
Yavuz Bulut
Yavuz Ekmek
Dr. Yekta Uzunoğlu
Yekbun Yetkin Macit
Yeşim Uzun
Yeter Doğan
Yeter İnsan
Yeter Çelik
Yıldırım Demirbağ
Yılmaz Erdoğan
Yılmaz Aktay
Yılmaz Yıldız
Yılmaz Elçi
Yılmaz Günay
Yılmaz Kartal
Yıldız Burçak
Yousef Manik
Yusef Naggar
Yunus Erdem
Yunus Yeşilbaş
Yusuf As
Yusuf Budak
Yusuf Basyan
Yusuf Ercan
Yusuf İnan
Yusuf Karaca
Yusuf Kılıççeken
Yusuf Onay
Yusuf Utkun
Yusuf Turan
Yusuf Şahin
Yusuf Şervan Kızıl
Yusuf Polat
Yusuf Yazlı
Yusuf Yazıcı
Yunus Bal
Yıldız Adıyaman
Yusuf Serwan Kızıl
Z. Zinar
Z. Kaygusuz
Zafer Bugu
Zainab Gebo
Zara Gündoğdu
Zamin Aiveri
Zebat Aygören
Zeki Çakır
Zege Eken
Zehra Topgider
Zekeriya Erdem
Zeki Doğru
Zeki Özdemir
Zelal Ekinci
Zelal Demirci
Zelal Karnaz-Kisin
Zelal Bingöl
Zelal Bircan
Zeliha Gök
Zeliha Etdöğer
Zeliha Kılıç
Zeliha Günay
Zerrin Çamlıbel
Zeki Aslan
Zerda Saîdpour
Zeyber Turhan
Zeynel Kaygusuz
Zeynel Kolusarı
Zeynep Akdağ
Zeynep Aydın
Zeynep Çapa
Zeynep Çiçek
Zeynep Güler
Zeynep Günay
Zeynep Taş
Zeynel Yatci
Zeynel Engin
Zeynel Eren
Zeyno Bayramoğlu
Zengo Zerin
Zilfo Özpek
Zin Işık
Zinar Budak
Ziya Laçin
Ziya Güzel
Ziya Biçer
Ziya Yeşilbaş
Zilan Timar
Zirian Fatah
Zhinoo Khakogan
Zozan Sezen
Zobeydeh Zare-Mafarani
Zöhre Aslan
Zubeyir Seçilmiş
Zübeyde Gökdemir
Zübeyde Arslan
Zübeyir Bataray
Zühre Palabıyık
Zülfü Polat
Zülküf Özel
Zahit Kaymaz
Zafer Korkmaz
Zal Daş
Zana Durmaz
Zelal Kaya
Ziya Cengiz
Zozan Ekmen
Zozan Ekinci
Zozan Onay
Zuhal Bircan

Ghorishi Parvaneh
Gıyasettin Polat
Gıyasettin Seçici
Gulê Çakar
Gulgin Bozarslan Bozhan
Gulçin Çelik
Gulustan Özcan

Muzaffer Küçükyıldız

Görkin Ecer

Dedelerimizin Mezarlarının Nerede Olduğunu Bilmek İstiyoruz!